Czy uważasz, że nadchodzi II wojna
00:00:02 światowa? Stany Zjednoczone prowadzą
00:00:04 obecnie kontynentalną politykę
00:00:07 zagraniczną. To jest katastrofalny błąd.
00:00:10 Będzie to moment gwałtownego upadku. Czy
00:00:13 widzisz szansę na odrodzenie się
00:00:14 faszyzmu? Tak, zgadza się. Po iwszej
00:00:18 wojnie światowej masz Niemców, którzy
00:00:21 wymykają się spod kontroli. A teraz
00:00:23 zastanawiasz się, czy dziś Stany
00:00:25 Zjednoczone wymykają się spod kontroli.
00:00:27 To jakby zamiana miejsc pomiędzy USA a
00:00:30 Niemcami. Macie więc do dyspozycji wiele
00:00:32 kart, aby dobrze rozegrać te sytuacje,
00:00:34 czego pani zdaniem Europa i Polska nie
00:00:37 powinny robić.
00:00:39 Profesor Sarah Pain to jedna z
00:00:42 najwybitniejszych współczesnych badaczek
00:00:44 strategii politycznych i historii. Jest
00:00:47 bezpośrednim potomkiem jednego z ojców
00:00:50 założycieli Stanów Zjednoczonych. Jej
00:00:52 przodkiem był Robert Treit Pain,
00:00:54 człowiek, który podpisał deklarację
00:00:57 niepodległości USA w 1776
00:01:00 roku. Jej rodzina wspierała Martina
00:01:03 Luthera Kinga w jednej z najważniejszych
00:01:05 rewolucji USA. Jej prace takie jak The
00:01:08 Wars for Asia 1911-1949
00:01:14 redefiniują sposób, w jaki Zachód
00:01:16 rozumie konflikty. Jest kluczową
00:01:18 postacią słynnego US Naval War College.
00:01:21 Jej biegłość w języku chińskim,
00:01:23 rosyjskim i japońskim pozwala na
00:01:26 unikalną analizę. Wykłady Sar Pain
00:01:29 oglądane są przez miliony osób na całym
00:01:31 świecie.
00:01:35 To ogromny zaszczyt gościć cię tutaj.
00:01:38 Czy uważasz, że nadchodzi II wojna
00:01:40 światowa?
00:01:45 Przede wszystkim to dla mnie jest to
00:01:47 zaszczyt.
00:01:50 Mamy lekkomyślnych przywódców w wielu
00:01:52 krajach na całym świecie, którzy
00:01:55 koncentrują się na celach operacyjnych,
00:01:57 czyli na tym, żebym to ja pozostał u
00:02:00 władzy. A jeśli innym się to nie podoba,
00:02:03 to i tak pozostanę u władzy. I tworzą
00:02:05 warunki do wybuchu wojny światowej.
00:02:08 Prawda? Obecnie mamy wojny na Bliskim
00:02:11 Wschodzie. Mamy duży konflikt na
00:02:13 Ukrainie.
00:02:15 Jest również wojna w rogu Afryki.
00:02:19 Sahel jest daleki od bycia stabilnym. Do
00:02:22 tego mamy Chiny, które zastanawiają się,
00:02:25 czy Tajwan będzie następny.
00:02:27 Jeśli te konflikty kiedykolwiek się
00:02:29 połączą, będzie naprawdę źle. Europa
00:02:32 może być zaatakowana z dwóch stron,
00:02:35 przez Amerykę i Rosję.
00:02:39 Nigdy dotychczas nie było takiej
00:02:41 sytuacji.
00:02:43 Tak, Stany Zjednoczone prowadzą obecnie
00:02:46 kontynentalną politykę zagraniczną. To
00:02:49 jest katastrofalny błąd. Stany
00:02:51 Zjednoczone kontynuują ją dalej. Będzie
00:02:54 to moment gwałtownego upadku. z własnej
00:02:57 winy Amerykanów. W przypadku Europy
00:03:00 waszym problemem jest Rosja i Ukraina.
00:03:03 Stany Zjednoczone są daleko stąd.
00:03:06 Ciekawe jest to, co dotyczy systemów
00:03:08 sojuszy. Można pomyśleć, że powodem ich
00:03:12 tworzenia jest to, że wszyscy sobie
00:03:14 ufają i współpracują. W rzeczywistości
00:03:17 sojusze powstają w wyniku zagrożeń
00:03:19 egzystencjalnych. Europa zamierza
00:03:22 wykorzystać ten sojusz do poprawy swoich
00:03:24 instytucji, do integracji. W Europie
00:03:27 istnieje naprawdę rozbudowany system
00:03:30 instytucji, którego brakowało w 1945
00:03:34 roku, kiedy panował prawdziwy chaos,
00:03:36 prawda? Kiedy Armia Czerwona była obecna
00:03:39 w całej Europie Wschodniej. Jako Polak
00:03:42 wiesz o tym bardzo dobrze. A teraz
00:03:44 istnieją różnego rodzaju instytucje, a
00:03:47 Europa Wschodnia jest częścią całości
00:03:50 Wspólnoty europejskiej, Unii
00:03:52 Europejskiej. Macie więc do dyspozycji
00:03:54 wiele kart, aby dobrze rozegrać te
00:03:56 sytuację. Jednak Stany Zjednoczone
00:03:59 rezygnują z korzystnego dla wszystkich,
00:04:02 opartego na zasadach porządku morskiego,
00:04:04 aby zaangażować się w niekorzystne
00:04:07 działania kontynentalne w dobie
00:04:09 nacjonalizmu. Nie skończy się to dobrze.
00:04:11 Czy widzisz szansę na odrodzenie się
00:04:14 faszyzmu? Nie ma co do tego żadnych
00:04:16 wątpliwości. To właśnie najbardziej mnie
00:04:19 zadziwia, gdy patrzę na II wojnę
00:04:21 światową. Wiesz, walczono w niej, aby
00:04:24 pozbyć się faszyzmu, ponieważ był on
00:04:27 takim koszmarem. A potem pozostał
00:04:29 komunizm. To pierwsza wojna światowa
00:04:31 dała nam faszyzm i komunizm. To źle
00:04:34 zarządzana wojna obdarzyła nas właśnie
00:04:37 faszyzmem i komunizmem. Ale II wojna
00:04:39 światowa wygląda na to, że rozwiązała
00:04:42 problem faszyzmu. A potem to pokolenie
00:04:44 ludzi, którzy to rozumieli, wszyscy
00:04:46 umarli, prawda? Wszyscy ludzie, którzy
00:04:49 przeżyli ierwzą wojnę światową, wielki
00:04:52 kryzys, II wojnę światową i zdobyli
00:04:54 ogromną mądrość, dzięki okropnościom,
00:04:57 których doświadczyli, odeszli. Czy
00:04:59 martwisz się o to, że czeka nas powtórka
00:05:01 z 1939
00:05:03 roku? Martwię się, że lekkomyślni
00:05:06 przywódcy, którzy myślą tylko o sprawach
00:05:09 operacyjnych, doprowadzą nas wszystkich
00:05:11 do wojny światowej. A jeśli tak się
00:05:15 stanie, może to oznaczać koniec dla nas
00:05:17 wszystkich. Musimy więc zrobić coś
00:05:19 innego. To nie leży w niczyim interesie.
00:05:23 Putin i jego kumple trzymają się razem,
00:05:26 a ci, którzy mają wątpliwości,
00:05:28 najwyraźniej wylatują przez okna z
00:05:30 szóstego piętra,
00:05:35 ale ostatecznie staną się pozycjami w
00:05:37 menu Chińczyków, a Chińczycy nie będą
00:05:40 ich traktować dobrze. Dlaczego? Bo
00:05:42 Rosjanie traktowali Chińczyków okropnie
00:05:45 przez ich długą wspólną historię.
00:05:47 Rosyjscy carowie odebrali Chinom
00:05:49 terytorium większe niż terytorium Stanów
00:05:52 Zjednoczonych na wschód od rzeki
00:05:54 Mississippi. To jakby podzielić
00:05:56 kontynentalne stany w zasadzie na pół. A
00:05:59 potem Stalin nakazuje Mao wstrzymanie
00:06:02 ofensywy nad rzeką Jangcy, kiedy Mao
00:06:04 osiąga naprawdę dobre wyniki w wojnie
00:06:07 domowej, ponieważ chce podzielić Chiny.
00:06:09 Mało w końcu to rozgryzł. Stalin zmusza
00:06:12 Chińczyków do walki w wojnie koreańskiej
00:06:14 i w przeciwieństwie do Stanów, które
00:06:16 dają swoim sojusznikom wiele rzeczy.
00:06:19 Nie, nie, nie, nie. Rosjanie chcą
00:06:21 gotówki z góry. Następnie Rosjanie
00:06:23 rozważają czy nie prosić Stanów o zgodę
00:06:25 na zbombardowanie Chin podczas wojny
00:06:28 granicznej w 1969
00:06:31 roku. A my na to nie, nie zamierzamy
00:06:33 tego robić. Więc Chińczycy o tym
00:06:35 wszystkim wiedzą. Teraz role się
00:06:37 odwróciły. Oni są silni, a Rosja jest
00:06:40 słaba. Powodzenia, bo Chińczycy po nich
00:06:43 przyjdą. Rosyjska elita ma więc wybór.
00:06:45 Czy chcecie być pod chińską łaskawą
00:06:47 władzą Chińczyków, czy też pod władzą
00:06:50 Europejczyków, mieszkańców Europy
00:06:52 Zachodniej, gdzie istnieje długa
00:06:54 tradycja przebaczenia. Prawda? Spójrzcie
00:06:57 na Niemcy i Francję. Nie toczą one
00:06:59 ponownie II wojny światowej. Zostawiły
00:07:02 ją za sobą. Rosja również chce zostawić
00:07:05 przeszłość za sobą. Wielkie błędy
00:07:07 popełnione za rządów Putina. Jedynym
00:07:10 sposobem, aby to osiągnąć jest Europa.
00:07:13 Alternatywą dla Rosjan jest bycie
00:07:15 Chińczykami, a oni zjedzą ich lunch.
00:07:17 Rosjanie wspaniali, jak zawsze mówią o
00:07:20 mongolskim jarzmie. Kiedy w X wieku
00:07:23 Rosję podbili Mongołowie, Rosjanie stali
00:07:26 się poborcami podatków dla Mongołów i
00:07:28 tej roli wyzyskiwaczy nigdy się nie
00:07:30 pozbyli. Tym właśnie się zajmują.
00:07:33 wyzyskują ludzi, prawda? Dajcie mi
00:07:35 haracz, pieniądze za ochronę, to się
00:07:37 powtórzy. Taka będzie ich przyszłość,
00:07:39 chyba że coś z tym zrobią. Spójrz na to,
00:07:41 co ICE robi w Stanach Zjednoczonych.
00:07:44 Pomyśl tylko, że wielu Amerykanów
00:07:46 wychodzi na ulicę i protestuje przeciwko
00:07:49 temu, a ta historia jeszcze się nie
00:07:51 skończyła. Ten kraj, podobnie jak
00:07:54 wszystkie inne, ma swoją pozytywną
00:07:56 stronę historii, ale ma też stronę
00:07:58 bardzo negatywną. Ten kraj powstał w
00:08:01 oparciu o niewolnictwo. Porozmawiajmy o
00:08:03 najgorszej rzeczy, jaką można zrobić
00:08:06 innym. Polska ma swoje własne historie
00:08:09 nietolerancji wobec różnych grup
00:08:11 etnicznych. To jest ludzkie, że my
00:08:13 ludzie robimy sobie nawzajem takie
00:08:15 rzeczy. Nie pokonaliśmy jeszcze w pełni
00:08:18 naszego dziedzictwa, niewolnictwa w USA,
00:08:21 tego co robiliśmy innym. W Ameryce
00:08:23 istnieje taki brutalny podskórny nurt. I
00:08:26 to co się dzieje z ICE? Dlaczego trzeba
00:08:28 brutalnie traktować ludzi? Wielu
00:08:31 Amerykanów uważa, że to jest straszne i
00:08:33 zobaczymy jak to się dalej potoczy. To
00:08:36 jest świetne pytanie. Czy to jest
00:08:38 przyszłość Ameryki? Czy tego Amerykanie
00:08:41 chcą, żeby ich dzieci dorastały i się
00:08:43 stały? Rozumiem. Chcemy, żeby imigracja
00:08:46 była legalna i nie chcemy ludzi, którzy
00:08:49 przychodzą tutaj nielegalnie, oni muszą
00:08:52 wrócić do domu. Są również ludzie,
00:08:54 którzy przyjeżdżają tutaj zupełnie
00:08:56 legalnie, tak jak ty, prawda?
00:08:58 Przyjechałeś z paszportem, z wizą
00:09:00 amerykańską i to jest idealne
00:09:02 rozwiązanie. Inni ludzie też muszą
00:09:05 przyjeżdżać w ten sposób, więc jak
00:09:08 najbardziej chcemy to egzekwować. Ale ta
00:09:10 bezpodstawna brutalność jest, a potem
00:09:13 myślę o tych wszystkich zamaskowanych
00:09:15 ludziach, którzy uważają, że są
00:09:17 twardzielami jako agenci ICE. Co za
00:09:19 mięczaki. Ja jestem tylko głupią panią
00:09:22 profesor, którą pytasz o cokolwiek, ale
00:09:24 ja potem podpisuję się pod tym moim
00:09:26 nazwiskiem. Więc co ci agenci ICE robią?
00:09:29 Jeśli nie jesteście z tego dumni, to
00:09:31 tego nie róbcie. Zdejmijcie maski,
00:09:33 pokażcie kim jesteście. Nie wiem czy to
00:09:35 prawda, ale najwyraźniej Rosjanie
00:09:37 zhakowali, cóż, zhakowali wiele naszych
00:09:40 baz danych i najwyraźniej wataszka
00:09:41 Władimir w Moskwie wrzucił nazwiska
00:09:44 agentów ICE do internetu, żeby je
00:09:46 udostępnić. Chyba jest zły z powodu
00:09:48 rosyjskich statków towarowych, które są
00:09:50 teraz przeszukiwane. Więc teraz wrzucił
00:09:53 nazwiska najwyraźniej, nie wiem czy to
00:09:55 prawda, możecie to sprawdzić, ale
00:09:57 pasowałoby to do mentalności
00:09:59 kontynentalnej. Wśród złodziei nie ma
00:10:02 honoru. Kontynentaliści nie współpracują
00:10:04 dobrze ze sobą. Po prostu robią swoje.
00:10:06 Natomiast demokracje potrafią
00:10:08 współpracować i to jest potężne.
00:10:10 Instytucje pozwalają ludziom
00:10:12 współpracować. J V, wasz wiceprezydent
00:10:16 nazywa siebie izolacjonistą.
00:10:18 Czy wierzysz w to co mówi? Jest jak
00:10:20 kameleon. Najwyraźniej zmienia swoje
00:10:23 opinie. Ale tak, wierzę, że jest
00:10:25 izolacjonistą. Problem polega jednak na
00:10:27 tym, że jak to było? czy to Churchill
00:10:30 czy ktoś inny. Wydaje mi się, że było to
00:10:32 przemówienie podczas uroczystości
00:10:34 rozdania dyplomów na Harvardzie. Mogę
00:10:37 się mylić. Powiedział, że ponieważ
00:10:39 Ameryka przeszła przez fazy, w których
00:10:41 chciała chować głowę w piasek i
00:10:43 wierzyła, że świat zniknie, jeśli
00:10:46 zamknie oczy i myślę, że to Churchill
00:10:48 powiedział, że można odwrócić się od
00:10:50 problemów, ale one i tak zapukają do
00:10:53 naszych drzwi. Czy nam się to podoba,
00:10:55 czy nie? Więc może jest izolacjonistą.
00:10:58 Mieliśmy zwolenników Ameryka First.
00:11:00 Pierwotnych zwolenników Ameryka First,
00:11:02 prawda? Powinieneś poszukać, jeśli tego
00:11:04 nie widziałeś. Nie wiem, czy w Polsce to
00:11:06 znasz. Raczej nie. Jest taki bardzo
00:11:08 znany ilustrator książek, doktor ZUS.
00:11:11 był rysownikiem podczas II wojny
00:11:14 światowej i stworzył świetną karykaturę
00:11:16 o zwolennikach polityki Ameryka First,
00:11:18 którzy twierdzili, że nie musimy się
00:11:20 martwić o Japończyków, nazistów i
00:11:22 wszystkie te inne sprawy. Jego świetna
00:11:24 karykatura ukazała się dzień przed
00:11:26 atakiem na Pearl Harbor i brzmiała mniej
00:11:28 więcej tak: "Musicie się martwić,
00:11:30 problemy nadejdą". Czy amerykański
00:11:32 izolacjonizm to tylko figura retoryczna
00:11:34 na potrzeby polityki wewnętrznej USA?
00:11:37 Nie, to prawda. Ameryka ma poważne
00:11:39 problemy wewnętrzne. Wyborcy patrzą na
00:11:42 to i mówią: "Spójrzcie na wszystkie
00:11:43 pieniądze, które zmarnowaliście w
00:11:45 Afganistanie i Iraku Co nam to dało?"
00:11:47 Oczywiście nasi europejscy sojusznicy
00:11:49 odradzali nam interwencję w Iraku.
00:11:52 Ameryka chce uzyskać ścisłą kontrolę nad
00:11:54 Europą. Stany Zjednoczone nigdy nie
00:11:57 uzyskają ścisłej kontroli nad Europą.
00:12:00 Nie ma takiej możliwości. Jeśli Stany
00:12:02 będą nadal postępować tak jak
00:12:04 dotychczas, wkrótce zostaną wyrzucone ze
00:12:06 swoich baz wojskowych. A dolar
00:12:08 przestanie być walutą rezerwową, co
00:12:10 doprowadzi do kryzysu zadłużenia w tym
00:12:12 kraju. Ale wiecie co? Mogę się
00:12:14 całkowicie mylić. Nie jestem ekonomistą.
00:12:16 Niech ekonomista próbuje wyjaśnić jak to
00:12:19 wszystko działa. Ale tak popełniamy coś,
00:12:21 co nazwałabym błędami o zasadniczym
00:12:24 znaczeniu. Błąd o zasadniczym znaczeniu
00:12:26 to taki, po którego popełnieniu nie ma
00:12:28 już powrotu do poprzedniego stanu
00:12:30 rzeczy. Inwazja Władimira Putina na
00:12:33 Ukrainę jest czymś, czego nie da się
00:12:34 cofnąć. Czeka go świat pełen cierpienia.
00:12:37 A jeśli stany nie zmienią kursu
00:12:39 niszczenia naszych kluczowych atutów,
00:12:41 nikt nam ich nie zwróci, a decyzje
00:12:44 podejmowane w przyszłości będą gorsze
00:12:46 niż te, które mieliśmy do dyspozycji,
00:12:49 zanim strzeliliśmy sobie te wszystkie
00:12:51 samobóje. Prawda? Samobój to wtedy,
00:12:53 kiedy strzelasz gola do własnej bramki
00:12:56 dla drugiej drużyny.
00:12:58 To nie mądra rzecz, jeśli planujesz
00:13:00 wygrać mecz.
00:13:03 Czy uważa pani, że historia się
00:13:05 powtórzy? Wymienię je w porządku
00:13:07 chronologicznym i to są tylko moje
00:13:09 przemyślenia. Kto wie czy trafne. Myślę
00:13:11 o 1914 roku. Wszystkie te równoległe
00:13:15 wojny, gdzie każdy ma inne cele. Potem
00:13:18 to się łączy w wojnę światową. Ale gdy
00:13:20 patrzysz na dwa systemy sojusznicze w
00:13:22 ierzej wojnie światowej, członkowie
00:13:25 każdego systemu sojuszniczego nie mogą
00:13:27 dojść do porozumienia co do swoich
00:13:29 ostatecznych celów. Każdy z nich pragnie
00:13:32 zdobyć inne terytoria w różnych
00:13:33 miejscach. Wiele z nich jest nawet
00:13:35 wzajemnie wykluczających się w ramach
00:13:37 systemów sojuszniczych. W ten sposób
00:13:39 rozpoczyna się wojna. Staje się ona
00:13:41 globalna. Jednak nikt nie jest w stanie
00:13:44 jej zakończyć. Nie można tego zrobić bez
00:13:46 sojuszników, ponieważ nie przetrwałoby
00:13:48 się tego wydarzenia, ale sojusznicy nie
00:13:51 potrafią dojść do porozumienia co do
00:13:53 sposobu zakończenia wojny. Jak uzyskać
00:13:55 korzyści wystarczające, aby zadowolić
00:13:57 wszystkich?
00:14:00 Przejdźmy do kolejnej, czyli do roku
00:14:02 1918. po zakończeniu wojny. Ta wojna
00:14:05 wysadza w powietrze różne dynastie,
00:14:08 prawda? Dynastie Romanowów w Rosji,
00:14:11 dynastie Hochenolernów w Niemczech,
00:14:13 Habsburgów w Austro-Węgrzech. Ich już
00:14:15 nie ma.
00:14:19 A tymczasem dynastia Ching już upadła z
00:14:22 innych powodów.
00:14:26 Zastanówmy się nad końcem zimnej wojny i
00:14:29 tym wspaniałym okresem między zimnymi
00:14:32 wojnami, kiedy Chiny i Rosja skupiały
00:14:34 się na sprawach wewnętrznych, a Stany
00:14:36 Zjednoczone mniej więcej przestrzegały
00:14:39 zasad. Ale to już koniec. W każdym razie
00:14:42 zastanawiają się, czy nie dochodzi do
00:14:44 tych tektonicznych zmian, w wyniku
00:14:46 których Stany Zjednoczone wycofują się
00:14:49 ze współpracy z sojusznikami i tym
00:14:51 podobnych spraw.
00:14:53 Kolejna analogia to rok 1918,
00:14:57 który w zasadzie jest trochę inny, ale
00:14:59 1938
00:15:01 można pomyśleć o Monachium, prawda?
00:15:03 Chyba gazeta Manchester Guardian
00:15:05 napisała, że Monachium to sprzedawanie
00:15:07 swoich przyjaciół, żeby udobruchać
00:15:09 swoich wrogów. Prawda? Dosyć sprytne
00:15:11 sformułowanie. Kiedy patrzysz na to, jak
00:15:14 USA zdradzają swoich sojuszników, co ma
00:15:16 miejsce obecnie i zastanawiasz się,
00:15:18 okej, czy to jest analogia do
00:15:20 rozpadającego się świata i myślisz o
00:15:22 zwycięzcach,
00:15:24 po ierzej wojnie światowej masz Niemców,
00:15:27 którzy wymykają się spod kontroli,
00:15:29 prawda? Kiedy Hitler dochodzi do władzy.
00:15:32 A teraz zastanawiasz się, czy dziś Stany
00:15:34 Zjednoczone wymykają się spod kontroli i
00:15:37 jak to wszystko się potoczy. To jakby
00:15:39 zamiana miejsc pomiędzy USA a Niemcami.
00:15:43 Spójrzmy na rok 1947,
00:15:46 kiedy rosyjskie zabory terytoriów i ich
00:15:49 zachowania w ogóle jasno pokazały, że
00:15:51 wielki sojusz z II wojny światowej się
00:15:54 skończył, prawda? Wszyscy mówią: "Ojej,
00:15:57 jesteśmy w zimnej wojnie". I
00:15:59 zastanawiasz się nad Stanami, jaki jest
00:16:01 tu długoterminowy plan? A potem ostatnia
00:16:04 analogia, którą miałam, to Era
00:16:06 McCarthiego. To kwestia polityki
00:16:08 wewnętrznej USA. Masz populistycznego
00:16:11 republikańskiego senatora Josepa
00:16:13 McCartgo, który atakuje partię
00:16:15 Demokratyczną. Mówi, że to sami
00:16:17 komuniści i jego oskarżenia są w
00:16:19 większości nietrafne, to znaczy byli tam
00:16:22 komunistyczni szpiedzy. McCarthy miał
00:16:25 problem z ustaleniem, kto jest kim i w
00:16:27 końcu zostaje potępiony przez Senat,
00:16:29 więc jest wielką postacią. w 1950, ale w
00:16:33 54 już jest potępiony przez senat USA i
00:16:37 łączy go coś z Donaldem Trumpem,
00:16:39 mianowicie jego prawnik Roy Kon, który
00:16:42 doradzał obydwu. A maksyma Royaona brzmi
00:16:45 następująco: Nigdy nie przepraszaj i nie
00:16:48 przyznawaj się do niczego. Zawsze
00:16:50 kontraatakuj z większą siłą i
00:16:52 gwałtownością. Używaj systemu prawnego
00:16:55 jako broni, a nie jako drogi do
00:16:58 sprawiedliwości. Manipuluj bezwzględnie
00:17:01 mediami. Używaj strachu jako tarczy i
00:17:03 miecza i zbuduj fortecę lojalności wokół
00:17:07 siebie.
00:17:11 Więc to jest rada, którą najwyraźniej
00:17:13 Trump wziął sobie do serca w latach 80 i
00:17:16 to działa do pewnego momentu. Prawda?
00:17:18 McCarty został potępiony i umarł dość
00:17:21 nędzną śmiercią, tak samo jak Royon.
00:17:23 Więc Stany Zjednoczone obecnie poważnie
00:17:26 osłabiają wszystko to, co czyni je
00:17:28 silnymi, prawda? Osłabiają system
00:17:30 sojuszniczy, niszczą finansowanie.
00:17:32 Historia powtarza się od nowa.
00:17:42 Co pani ma na myśli, mówiąc historia się
00:17:44 powtarza jak w latach 20. 30. XX wieku.
00:17:53 Powtarzamy wiele błędów, ale mamy inną
00:17:55 sytuację strategiczną. Europa jest teraz
00:17:58 silna. Europa jest zamożna. Ma ogromny
00:18:02 Naprawdę pani wierzy, że Europa jest
00:18:04 silna?
00:18:06 Tak. Tak. Tak. Europa musi zainwestować
00:18:09 w wojsko. Europa jest bardzo zamożna.
00:18:13 Niektóre kraje jak mój kraj, jak Polska
00:18:16 zainwestowały w wojsko. Myślę, że
00:18:19 jesteśmy wyjątkami. Wielu ludzi uważa,
00:18:21 że jest przeregulowana. Zgadza się.
00:18:23 Spędziliśmy ostatnie 10 lat głównie na
00:18:26 wprowadzaniu nowych systemów prawnych.
00:18:29 To jest ważne. To są te instytucje,
00:18:32 które kanalizują podejmowanie decyzji.
00:18:35 To dobre przygotowanie na moment, w
00:18:36 którym właśnie się znajdujemy.
00:18:40 A jeśli pomyślisz, jak radykalnie
00:18:43 wszystko się zmieniło, cofnij się do
00:18:45 2022 roku i zapytaj Niemców jak patrzą
00:18:49 na Nordstream 2 i inne rzeczy w
00:18:51 porównaniu z teraz. To radykalna różnica
00:18:54 z powodu tego egzystencjalnego
00:18:56 zagrożenia, a sojusze tworzą się przez
00:18:58 egzystencjalne zagrożenia. Chodzi mniej
00:19:01 o: "Hej, lubię cię albo nie lubię", a
00:19:04 dużo bardziej o kto nadchodzi, żeby mnie
00:19:06 zniszczyć.
00:19:12 I pomyśl o jednym z najskuteczniejszych
00:19:14 sojuszy w historii ludzkości, sojuszu
00:19:17 między Wielką Brytanią, Stanami i Rosją
00:19:19 w II wojnie światowej. Prawda? Bo Hitler
00:19:23 stanowił egzystencjalne zagrożenie. Cóż,
00:19:25 Putin, sprytny gość stanowi
00:19:27 egzystencjalne zagrożenie dla Europy.
00:19:30 Ten gość ma ułamek waszego PKB. Dacie
00:19:33 sobie z nim radę, ale to będzie
00:19:34 kosztować.
00:19:39 Jak dotąd uważałem, że obecna formuła
00:19:42 Unii Europejskiej się wyczerpała,
00:19:44 naprawdę ostatnie 20 lat to tylko
00:19:46 reforma wewnętrznych systemów prawnych.
00:19:50 Rozumiem. I teraz będziecie reformować
00:19:52 wasz system bezpieczeństwa. Jeśli
00:19:54 myślisz, że historia się kończy,
00:19:57 absolutnie się nie kończy. I każde
00:19:58 pokolenie musi wnieść swój wkład. Więc
00:20:01 teraz kolej na wasze.
00:20:04 Czy uważa pani Trumpa za psychopatę?
00:20:08 Nie jestem psychiatrą.
00:20:10 Zamiast wchodzić w to, czy lubisz, czy
00:20:13 nie lubisz Trumpa i czy zamierzasz być
00:20:15 psychoanalitykiem, popatrzmy po prostu
00:20:18 na to, co on robi. Dobrze? I popatrzmy,
00:20:21 psychopata odnosi się do motywacji i
00:20:23 takich rzeczy.
00:20:26 W takim razie co on robi? Niszczy
00:20:28 największe atuty Ameryki, czyli jej
00:20:30 globalny system sojuszniczy, jej
00:20:33 ekspertyzę naukową. Kiedyś miała ogromny
00:20:36 soft power. Ludzie byli naprawdę
00:20:38 zainteresowani naśladowaniem tego, jak
00:20:40 działają Stany Zjednoczone. Teraz już
00:20:43 nie. A jeśli nadal tak będzie działać,
00:20:46 dolar amerykański straci status waluty
00:20:49 rezerwowej i to będzie coś, bo kiedy to
00:20:54 się stanie, to ma implikację dla długu
00:20:56 USA.
00:20:59 Więc oto ramy myślenia, które moim
00:21:02 zdaniem pomagają, kiedy mówi się o
00:21:04 Trumpie i innych ludziach.
00:21:09 W wojskowości ludzie mówią o poziomie
00:21:11 taktycznym, operacyjnym i strategicznym.
00:21:15 Więc poziom taktyczny albo możemy
00:21:17 patrzeć na politykę, albo rysować
00:21:19 analogię. Taktyczny to mam sprzęt
00:21:22 wojskowy. Przykład, którego zawsze
00:21:24 używam to czołg. Czołg strzela na taką
00:21:27 odległość. Pocisk określonego kalibru
00:21:30 może go zniszczyć, a potem łączy się te
00:21:33 czołgi w jednostki pancerne,
00:21:37 ale na poziomie operacyjnym, czyli bitwy
00:21:40 lub kampanii, gdzie często po prostu
00:21:42 zajmujesz terytorium, bronisz
00:21:44 terytorium, wtedy łączysz wszelkiego
00:21:47 rodzaju jednostki pancerne, lotnicze w
00:21:49 całą jednostkę. To jest poziom
00:21:52 operacyjny, ale oto poziom, który
00:21:54 naprawdę się liczy.
00:21:57 Poziom strategiczny, czyli dlaczego to
00:21:59 robisz? Przejdźmy do Trumpa. Jest
00:22:01 naprawdę dobry na poziomie taktycznym,
00:22:04 pisząc naprawdę fajne tweety, które
00:22:06 naprawdę podgrzewają jego bazę wyborczą,
00:22:08 przyciągają globalną uwagę w przestrzeni
00:22:11 publicznej. Prawda? Potrafi robić takie
00:22:14 rzeczy jak zaprosić Zaamńskiego do
00:22:15 białego Domu i razem z Jay Vansem rzucić
00:22:18 się na niego jako dwie osoby mówiące
00:22:21 płynnie po angielsku i potem traktować
00:22:23 gościa w ten sposób. I więc masz trochę
00:22:27 na poziomie taktycznym. Robią tę grę
00:22:29 siłową. Ale jaki jest wtedy poziom
00:22:31 operacyjny? Nie mówiąc o strategicznym
00:22:34 takiego postępowania, albo lepiej z
00:22:36 Kanadyjczykami, z tymi wszystkimi cłami
00:22:39 idziesz na poziom taktyczny. Stany
00:22:41 Zjednoczone ogłaszają, że zrobimy to czy
00:22:44 tamto Kanadzie. I wygląda na to, jakby
00:22:46 byli tacy potężni. Cóż, Kanadyjczycy
00:22:49 przestawiają cały swój system
00:22:51 bezpieczeństwa. Kanadyjczycy jako
00:22:53 konsumenci bojkotują też amerykańskie
00:22:55 towary. Czy ty byś też tak nie zrobił? I
00:22:58 Amerykanie zrobiliby to samo, gdyby
00:23:00 Kanadyjczycy nakładali na nich cła. Więc
00:23:02 Stany Zjednoczone mają ogromną liczbę
00:23:04 polityków skoncentrowanych na poziomie
00:23:07 operacyjnym, na tym żeby został ponownie
00:23:09 wybrany. Ale to co się teraz dzieje
00:23:12 zagrozi bezpieczeństwu ich dzieci. O to
00:23:14 chodzi w pierwotnym pytaniu. Pędzimy
00:23:16 wprost w kierunku wojny światowej,
00:23:18 robiąc tego typu rzeczy. Inni ludzie,
00:23:21 inna rzecz, o której mówiłam, to tenis
00:23:24 na połowie kortu. Amerykanie skupiają
00:23:26 się na drużynie Ameryka. Cóż, przejdź na
00:23:29 drugą stronę siatki, bo drużyna Rosja,
00:23:31 Chiny i drużyna Europa. A poza tym jest
00:23:34 coś takiego jak trzeci świat, czyli
00:23:35 mnóstwo innych ludzi, którzy będą
00:23:37 podejmować własne decyzje.
00:23:41 Może powinniśmy próbować znaleźć
00:23:43 przyczynę obecnej sytuacji w polityce
00:23:45 Obamy i tym, że starał się skupiać
00:23:47 wyłącznie na działaniach pokojowych.
00:23:51 Cóż, nie jestem zwolenniczką wyjaśnień,
00:23:53 które opierają się na jednej tylko
00:23:55 przyczynie, ani nie jestem zwolenniczką
00:23:57 mówienia: "Och, to tylko jedna osoba".
00:23:59 Więc jeśli weźmiemy Donalda Trumpa czy
00:24:02 Barackacka Obamę, oni reprezentują duże
00:24:04 części Stanów Zjednoczonych, więc to nie
00:24:07 jest tylko jedna osoba. Jest wokół nich
00:24:09 cały ekosystem, ale jest też zupełnie
00:24:12 inna siła napędowa. Pytasz o amerykańską
00:24:15 politykę wewnętrzną. Choć jestem
00:24:17 Amerykanką, to nie jest moja
00:24:19 specjalność. Studiowałam skomplikowane
00:24:21 stosunki rosyjsko-chińskie, w tym jestem
00:24:24 ekspertką. Ale jako Amerykanka po prostu
00:24:26 żyjąca tutaj,
00:24:29 Amerykanie mają problem z związaniem
00:24:31 końca z końcem i płacaniem rachunków i
00:24:34 zmagają się z tym i próbują
00:24:35 zidentyfikować, co im się przydarzyło,
00:24:37 prawda? I patrzą na to i mówią: "Cóż, to
00:24:40 imigranci". Albo patrzą na całą politykę
00:24:43 tożsamościową, wszystkie te rzeczy. Ale
00:24:45 zastanawiam się, czy poprawnie
00:24:47 zidentyfikowali problem, że mają
00:24:49 trudności. Zastanawiam się, czy nie
00:24:51 pomylili się co do pierwotnej przyczyny.
00:24:54 I jedna przyczyna, rzucę ci ją, a ty
00:24:56 możesz wiedzieć o tym dużo więcej niż
00:24:58 ja. To byłaby tylko hipoteza, jeśli mamy
00:25:01 trzy osoby w Stanach Zjednoczonych,
00:25:04 które obecnie mają więcej majątku niż
00:25:06 dolne 50% ludności i te trzy w zasadzie
00:25:11 zgromadziły to w ostatnich 10 lub 15
00:25:14 latach. To oznacza, że amerykański
00:25:16 system podatkowy jest zepsuty. A jeśli
00:25:19 system podatkowy jest zepsuty, to
00:25:21 alokujesz pieniądze w różne złe miejsca,
00:25:24 prawda? Bo ludzie próbują albo obejść
00:25:27 przepisy w kodeksie podatkowym, a potem
00:25:29 upewniasz się, że masz kogoś po stronie
00:25:31 demokratów i republikanów, żeby utrzymać
00:25:34 tą swoją jedną lukę podatkową. Ale to ma
00:25:37 głębokie skutki w całym społeczeństwie,
00:25:39 więc zastanawiam się, czy to nie jest
00:25:41 częścią problemu. A potem, jeśli
00:25:44 będziesz nienawidził imigrantów, to
00:25:46 zaczniesz nienawidzić Europejczyków i
00:25:48 jazda. To jak obwinianie obcych. Czy to
00:25:51 nie jest ludzkie? Wszyscy uwielbiamy
00:25:53 obwiniać innych za nasze problemy.
00:25:56 Popatrzcie na Putina. To ekspansja NATO
00:25:58 i tak dalej. I Rosjanie się z tym
00:26:00 zgadzają. Zamiast nie, wasz kraj jest
00:26:02 spieprzony, bo wiecie dlaczego? Bo go
00:26:04 nie naprawiliście. To wasz kraj, a Stany
00:26:07 mają problemy. Wiecie dlaczego? To my.
00:26:11 To nasze porażki. I nie chcemy patrzeć
00:26:13 na to w ten sposób. Chcemy obwiniać
00:26:16 innych.
00:26:18 Jaka byłaby optymalna postawa, jeśli
00:26:20 zaangażowanie Stanów Zjednoczonych
00:26:23 stałoby się transakcyjne?
00:26:26 Jest transakcyjne, już jest
00:26:28 transakcyjne. A co, dlaczego w ogóle
00:26:31 mówisz stanie się? Teraz jest
00:26:32 transakcyjne. Poczekamy i zobaczymy co
00:26:35 się stanie w wyborach połówkowych do
00:26:37 Kongresu. Nadejdą dość szybko i
00:26:39 zobaczymy czy to będzie podwojenie
00:26:41 stawki. Wszyscy myślą świetnie, róbmy
00:26:43 tak dalej. Albo czy zaczniemy widzieć
00:26:45 refleksje na temat tego jako wielkiego
00:26:48 błędu. Nie ma nikogo na tej planecie,
00:26:50 kto moim zdaniem wie, czy obecna
00:26:52 trajektoria Stanów to ostatni oddech
00:26:55 grupy starych ludzi. W takim przypadku
00:26:58 to przypomina trochę późny Związek
00:26:59 Radziecki, prawda? gdzie mieliśmy
00:27:01 Breżniewa, który miał udar w 76 i jakoś
00:27:04 się trzymał, aż w końcu umiera. A potem
00:27:06 masz andropowa i Czernienkę, a potem w
00:27:09 końcu musisz zrobić zmianę pokoleniową.
00:27:11 I oczywiście nowe pokolenie zabija
00:27:13 pacjenta próbując go ratować, ale mamy
00:27:16 to stytryczałe przywództwo w Stanach.
00:27:18 Więc czy to jest po prostu koniec tego i
00:27:21 potem będziemy zmierzać ku czemuś
00:27:23 lepszemu? Albo czy to jest nowa
00:27:26 przyszłość Stanów Zjednoczonych, tego
00:27:28 autorytarnego kraju? To znaczy
00:27:30 popatrzcie na poziom okrucieństwa. Czy
00:27:33 to jest zatem nowa przyszłość stanów? Są
00:27:36 dwie diametralnie przeciwstawne
00:27:38 możliwości. Nie znam odpowiedzi na to
00:27:40 pytanie. Na przykład dałam wykład o
00:27:42 zimnej wojnie i są dwa duże wyjaśnienia,
00:27:45 dlaczego zimna wojna skończyła się tak,
00:27:47 jak się skończyła i są oparte na tych
00:27:49 samych danych. Jedno z nich potrzeba
00:27:51 było każdej porażki Związku
00:27:53 Radzieckiego, każdej mądrej rzeczy, jaką
00:27:55 Zachód kiedykolwiek zrobił, żeby to
00:27:57 skończyło się tak, jak się skończyło, co
00:27:59 oznacza, że Zachód ledwo wygrał. Albo
00:28:01 drugie, w Związku Radzieckim był taki
00:28:03 bałagan, że nieuniknione było, że
00:28:05 skończył się tak jak się skończyło. Więc
00:28:07 te same dane. Historia jest taka, że
00:28:10 kiedy masz do czynienia z 9 miliardami
00:28:12 ludzi, czy ile tam wynosi populacja
00:28:14 świata, to co dzieje się na świecie jest
00:28:16 sumą tego wszystkiego. Nikt z nas nie
00:28:19 zna odpowiedzi, czego pani zdaniem
00:28:21 Europa i Polska nie powinny robić.
00:28:24 Nie powinno się zachowywać tak, jakby te
00:28:26 problemy miały zniknąć i po prostu
00:28:28 ignorować kwestie bezpieczeństwa
00:28:30 narodowego.
00:28:34 Jest coś bardzo ważnego, co dotyczy
00:28:36 liberałów, z których wielu nie chciałoby
00:28:39 nigdy angażować się w wojnę przeciwko
00:28:41 komuś innemu.
00:28:43 Należy zrozumieć, że nie zawsze można
00:28:46 wybrać moment rozpoczęcia wojny. Jeśli
00:28:49 jest to wojna agresywna, a ty jesteś
00:28:51 agresorem, to oczywiście możesz podjąć
00:28:54 taką decyzję,
00:28:56 ale zapytajcie Ukraińców, czy to oni
00:28:58 zdecydowali, którego dnia ta wojna się
00:29:01 zacznie. Z pewnością nie. Tak właśnie
00:29:04 jest. Porządek oparty na zasadach jest
00:29:06 czymś, co chcesz chronić w obrębie murów
00:29:09 zamkowych. Tak jak podczas ostatniej
00:29:12 zimnej wojny mury zamkowe wytrzymały.
00:29:14 Nie było to wspaniałe. Nie było dobre
00:29:17 dla Polski, ponieważ znajdowaliście się
00:29:19 w murach niewłaściwego zamku. Ale ci,
00:29:21 którzy byli na zachodzie, w murach
00:29:23 dobrego zamku, prowadzili całkiem
00:29:25 przyzwoite życie, finansując bardzo duże
00:29:28 budżety wojskowe i wyjeżdżając na
00:29:30 wspaniałe rodzinne wycieczki, podczas
00:29:33 gdy jak wiadomo czuli się dobrze w
00:29:35 Polsce. Co? Cóż, Polacy teraz żyją
00:29:37 znacznie lepiej niż Rosjanie. którzy
00:29:40 żyją w nędzy, którą sami sobie
00:29:42 zgotowali. To jest właśnie ważne. Lepiej
00:29:45 upewnij się, że mury zamku wytrzymają. A
00:29:48 wtedy będziesz prowadzić wspaniałe życie
00:29:50 tam, gdzie jesteś. I pomyśl o tym, gdzie
00:29:53 wszyscy chcą podróżować. Ludzie ma
00:29:55 włącznie. Kiedy chcą podróżować za
00:29:57 granicę, jeśli mają trochę grosza.
00:29:59 Dokąd? Do Europy. Dlaczego? Bo jest
00:30:01 piękna, jest wspaniała. Dziedzictwo
00:30:04 architektoniczne, to wszystko. Wygoda
00:30:06 podróżowania, cała reszta. Więc macie
00:30:08 wspaniałe miejsce do życia. Chrońcie je
00:30:11 i je zachowacie. Niezależnie od tego,
00:30:14 jakie głupoty dzieją się w Waszyngtonie.
00:30:16 Zrobić, żeby rozbić klin, które tworzą
00:30:19 razem Stany Zjednoczone i Rosja. Nie
00:30:21 sądzę, żeby istniał rodzaj wspólnego
00:30:24 klinu USA Rosja. To znaczy Putin
00:30:26 uwielbia wojny na Ukrainie. On raczej
00:30:29 nie uwielbia. Nie idzie mu dobrze, ale
00:30:31 marzy o rozbiciu sojuszu atlantyckiego i
00:30:34 Trump dostarcza mu to na tacy. Ale nie
00:30:37 sądzę, żeby Trump to robił.
00:30:41 Martwisz się o jakiś strategiczny zamysł
00:30:44 Trumpa? Putin może być strategiczny, ale
00:30:47 Trump z pewnością nie jest strategiem.
00:30:49 Robi to z jakiegokolwiek powodu. Ma
00:30:51 myślenie potentata nieruchomości. Mówi:
00:30:53 "Chcę to terytorium, to terytorium, to
00:30:55 terytorium". A potem na poziomie
00:30:57 taktycznym. Jeśli jesteśmy razem w
00:30:59 pokoju, chcę zdominować każdego, kto
00:31:02 jest w pokoju i cokolwiek to jest, chcę
00:31:04 to, dostaję to, a jeśli nie dostaję
00:31:07 tego, podnoszę stawkę. Więc nie dostałem
00:31:09 pokojowej nagrody Nobla, więc Norwegio
00:31:11 nadchodzę. Dobrze,
00:31:14 z Europą będzie w porządku. Problem z
00:31:16 kontynentalnymi dyktatorami jest taki,
00:31:19 że nie są gotowi na żadne znaczące
00:31:21 poświęcenia dla siebie nawzajem. Czy
00:31:24 uważasz, że Trump jest dyktatorem? On
00:31:27 jest kontynentalistą, więc pytanie
00:31:29 brzmi: chcę nieograniczonej władzy
00:31:32 wykonawczej, co definiowałoby go jako
00:31:34 dyktatora, jeśli tego naprawdę chcę.
00:31:37 Najwyraźniej tak powiedział. Poprawcie
00:31:39 mnie, jeśli się mylę co do tego, co
00:31:41 ostatnio mówił, to się zmienia, prawda?
00:31:43 Nie wiesz jak zmienia zdanie z tweeta na
00:31:45 tweet? Czy ONZ powinno zostać
00:31:48 fundamentalnie zreformowane?
00:31:51 ONZ zawsze była niezdolna do robienia
00:31:54 czegokolwiek. Narody zjednoczone nigdy
00:31:56 nie były w stanie okiełznać zachowania
00:31:58 pięciu państw posiadających prawo weta,
00:32:01 bo po prostu nakładają weto, prawda?
00:32:03 Nigdy nie były do tego zdolne.
00:32:05 Organizacje takie jak ONZ są reformowane
00:32:08 w wyniku wojen w naprawdę dużym
00:32:10 zakresie. Jeśli chcesz zmienić kto jest
00:32:12 graczami z prawem weta. Tak to działało.
00:32:15 Albo potrzeba naprawdę wielkich mężów
00:32:17 Stanu, ale czy potrafisz sobie wyobrazić
00:32:19 prezydenta Francji mówiącego: "Ojej,
00:32:21 zrezygnujemy z naszej pozycji jako gracz
00:32:24 z prawem WETA w ONZ".
00:32:28 Nasz ostatni tytuł do bycia mocarstwem
00:32:30 najwyższego szczebla.
00:32:34 Czy wyobrażasz sobie, żeby to się stało?
00:32:36 Bo tak naprawdę powinniśmy zrobić
00:32:38 miejsce dla Indii, które nawiasem mówiąc
00:32:40 mają miliard ludzi na planecie. Nie
00:32:44 widzę tego. Widzę jak wetują to. Czy
00:32:47 Stany są gotowe oddać Tajwan?
00:32:53 Tajwan nie jest nasz, ale wielkie
00:32:55 pytanie dotyczące porządku opartego na
00:32:57 regułach dotyczy suwerenności.
00:33:00 A jeśli Stany Zjednoczone nie kiwną
00:33:03 palcem w sprawie Tajwanu,
00:33:05 republikanin Vive Gramaswami tak
00:33:08 proponował. Co za świetny gość. Tak,
00:33:12 to by mnie w ogóle nie zaskoczyło, gdyby
00:33:14 to powiedział. Ale jeśli porządek oparty
00:33:16 na regułach upadnie, to jest trochę jak
00:33:18 z tlenem w tym pokoju. Wszyscy go
00:33:21 bierzemy za pewnik. Gdyby tlen zniknął,
00:33:24 zauważyłbyś to dość szybko. Oznacza to,
00:33:27 że żyjemy w prawie dżungli, gdzie nawet
00:33:29 jeśli Stany Zjednoczone są dużym krajem,
00:33:32 nie są większe niż wszyscy inni razem
00:33:35 wzięci. A wszyscy inni będą chcieli nam
00:33:37 się odpłacić za robienie okropnych
00:33:39 rzeczy, które robiliśmy. To są głębokie
00:33:42 błędy. W terminologii sportowej nazywa
00:33:45 się je samobujami.
00:33:48 Wróćmy do mojego schematu. To wszystko
00:33:50 są decyzje taktyczne i operacyjne
00:33:53 podejmowane w Stanach przez ludzi,
00:33:55 którzy chcą utrzymać się przy władzy. Na
00:33:58 tym poziomie to się odbywa. To nie ma
00:34:00 nic wspólnego z poprawą życia ich
00:34:03 dzieci, z poprawą dobrobytu i
00:34:04 bezpieczeństwa. Stanów Zjednoczonych. To
00:34:07 aktywnie podważa te rzeczy, te
00:34:08 długoterminowe, na rzecz doraźnych.
