Jako Konferencja Kościołów Europejskich (KEC) i Rada Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) dziękujemy Bogu za rosnącą wspólnotę między kościołami w Europie od czasu podpisania Karty Ekumenicznej w 2001 roku. Przez ponad dwie dekady Karta odgrywała ważną rolę w finansowaniu i kształtowaniu rozwoju ekumenizmu w wielu częściach Europy. Charta Oecumenica spotkała się z różnym przyjęciem w kościołach w całej Europie. W niektórych regionach była rzadko stosowana; w innych stanowiła podstawę do dyskusji i współpracy ekumenicznej. Karta była wykorzystywana do nawiązywania partnerstw lub porozumień ekumenicznych, inspirowania projektów i wydarzeń oraz przyczyniania się do wzajemnego uznawania chrztu między kościołami na poziomie regionalnym.
|
CHARTA OECUIIIEmCA Wytyczne dla rozwijającej się współpracy OECumEmcA Wytyczne dla rozwijającej się współpracy TREŚCI PRZEDMOWA I POCHWAŁA 3 WSTĘP I UWAGI OGÓLNE 5 WIERZYMY W „JEDEN ŚWIĘTY KOŚCIÓŁ POWSZECHNY I APOSTOLSKI” 7
II. W DRODZE DO WIDZIALNEJ JEDNOŚCI KOŚCIOŁÓW 9
III. STREFY SPOTKAŃ W EUROPIE 14
IV. OBSZARY WSPÓLNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI I ZAANGAŻOWANIA W EUROPIE 18
Ikona na okładce: Chrystus Pantokrator autorstwa Nikosa Kosmidisa 14. Korzystanie z nowych technologii 21
PRZEDMOWA I POCHWAŁA „Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu” Jako Konferencja Kościołów Europejskich (KEC) i Rada Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) dziękujemy Bogu za rosnącą wspólnotę między kościołami w Europie od czasu podpisania Karty Ekumenicznej w 2001 roku. Przez ponad dwie dekady Karta odgrywała ważną rolę w finansowaniu i kształtowaniu rozwoju ekumenizmu w wielu częściach Europy. Charta Oecumenica spotkała się z różnym przyjęciem w kościołach w całej Europie. W niektórych regionach była rzadko stosowana; w innych stanowiła podstawę do dyskusji i współpracy ekumenicznej. Karta była wykorzystywana do nawiązywania partnerstw lub porozumień ekumenicznych, inspirowania projektów i wydarzeń oraz przyczyniania się do wzajemnego uznawania chrztu między kościołami na poziomie regionalnym. Od czasu podpisania Karty Ekumenicznej w 2001 roku, Europa, Kościoły i ekumenizm uległy zmianie. W obliczu tych zmian uznaliśmy potrzebę aktualizacji tekstu Karty Ekumenicznej. Aktualizacja ta odzwierciedla naszą nieustającą nadzieję i dążenie do pogłębiania jedności w różnorodności naszych Kościołów, wsłuchując się w modlitwę Chrystusa, abyśmy „wszyscy stanowili jedno” (J 17,21). Dziękujemy za zaufanie i przyjaźń, za możliwości wspólnego słuchania Słowa Bożego oraz wspólnego świadczenia i działania. Jednocześnie uznajemy i żałujemy, że wciąż istnieją podziały między Kościołami oraz nasze ludzkie braki w wierze, miłości i nadziei. Przyjmujemy tę zaktualizowaną Kartę w duchu ufności, że Bóg będzie nas prowadził w naszej wspólnej podróży ku głębszej wspólnocie i zrozumieniu oraz będzie nas wspierał w naszej wspólnej odpowiedzialności, nie tylko za siebie nawzajem, ale także za przyszłość Europy i świata.
„Jezus Chrystus, Pan jednego Kościoła, jest naszą największą nadzieją pojednania i pokoju. W Jego imię zobowiązujemy się do kontynuowania naszej wspólnej drogi w Europie. Modlimy się o Boże prowadzenie mocą Ducha Świętego, Niech Bóg uczyni nas doskonałymi w każdym dobrym uczynku i przyjmie naszą zgodę jako ludzi zjednoczonych w jedności Ojca, Syna i Ducha Świętego. Amen, Jako przewodniczący Konferencji Kościołów Europejskich i Rady Konferencji Episkopatów Europy polecamy tę zaktualizowaną wersję Charta Oecumenica wszystkim kościołom i Konferencjom Episkopatów w Europie, aby mogła zostać przyjęta i dostosowana w każdym z ich lokalnych kontekstów. Niniejszym, z tym wyróżnieniem, podpisujemy zaktualizowaną wersję Charta Oecumenica w środę 5 listopada 2025 roku, w 1700. rocznicę pierwszego soboru powszechnego, Soboru Nicejskiego. Rzym, 5 listopada 2025 r. + Gintaras Grusas Arcybiskup Tyateiry
Przewodniczący Konferencji
Przewodniczący Rady
WSTĘP I UWAGI OGÓLNE Chęć dostarczenia zaktualizowanej wersji Charta Oecumenica jest związana z wieloma zmianami, jakie Europa, kościoły i ekumenizm przeszły w ciągu ostatnich dwóch dekad. Jako chrześcijanie patrzymy z nadzieją w przyszłość, ponieważ żyjemy w oczekiwaniu na królestwo Boże, które dopiero nadejdzie, a już jest obecne na tym świecie. My — sygnatariusze Charta, CEO i CCEE — uznajemy owoce Ewangelii Chrystusa w życiu naszych społeczeństw. Niemniej jednak uznajemy również, że kryzys klimatyczny stał się bardziej pilny; wojna, przesiedlenia, ubóstwo, populizm, nadużywanie religii i wiele powiązanych trudności spowodowały wielkie cierpienie i wysoki niepokój. Szybki rozwój technologiczny zmienił naszą rzeczywistość w sposób, który wciąż staramy się zrozumieć. Europa staje się coraz bardziej świecka, a w większości części Europy rola kościołów nie może być już brana za pewnik. Ta utrata wpływów ma wiele przyczyn, wśród nich brak wiarygodności z powodu osobistych i strukturalnych grzechów w kościołach. W tej sytuacji potrzeba ekumenicznego dzielenia się stała się jeszcze bardziej oczywista. Naszą misją jest dziś dawanie świadectwa naszej wierze poprzez dialog wykraczający poza relacje międzychrześcijańskie i służbę mieszkańcom Europy, od Atlantyku po Ural, od Przylądka Północnego po Morze Śródziemne. Podobnie jak w przypadku tego szerokiego rozumienia Europy, Karta daje świadectwo powszechnemu Kościołowi Chrystusowemu, który przejawia się w różnych Kościołach lokalnych. Zapraszamy wszystkie Kościoły, rady kościelne, organizacje i inicjatywy ekumeniczne do przyłączenia się do zaktualizowanej Karty. Zaktualizowana Karta ma nowy porządek, zaczynając od naszej wiary, naszego słuchania Bożego posłannictwa i naszego wspólnego świadectwa, następnie identyfikując sfery spotkania i wreszcie zajmując się obszarami wspólnej odpowiedzialności i zaangażowania w Europie. Niektóre z tych obszarów wymagały dodania nowych rozdziałów, mianowicie o pokoju i pojednaniu, o migracjach i o nowych technologiach. Uznając centralną rolę, jaką młodzież zawsze odgrywała w kościołach i dla ekumenizmu, poświęciliśmy osobny rozdział młodym ludziom i ich zaangażowaniu. Ponadto zaktualizowana Karta zawiera więcej zobowiązań, które są również bardziej szczegółowe. Odzwierciedlają one rozwój relacji ekumenicznych, ale także ich zróżnicowanie. Jednocześnie zobowiązania zawierają konkretne zalecenia, zachęcając kościoły i podmioty ekumeniczne do podjęcia konkretnych kroków i korzystania z Karty zarówno w całości, jak i w częściach, w zależności od kontekstu, sytuacji i potrzeb.
Chociaż rewizja była prowadzona przez wspólną grupę roboczą CEC-CCEE, Kościoły i organizacje ekumeniczne w całej Europie wykazały duże zainteresowanie i zaangażowanie w proces konsultacji, który doprowadził do powstania zrewidowanego tekstu. Ich szerokie i głębokie zaangażowanie w tekst, wnikliwe komentarze oraz niuansowane i konstruktywne odpowiedzi miały decydujące znaczenie dla procesu rewizji. Co więcej, ich wkład świadczy o owocach, jakie może przynieść praca nad tekstem i jego zobowiązaniami. Mamy nadzieję, że ta współpraca będzie kontynuowana. Podobnie jak poprzednio, zaktualizowana Karta Ekumeniczna określa fundamentalne obowiązki ekumeniczne wszystkich kościołów w Europie, z których wynikają wytyczne i zobowiązania. Karta ma na celu promowanie ekumenicznej kultury dialogu i współpracy na wszystkich poziomach życia kościelnego oraz zapewnienie uzgodnionych kryteriów dla tej kultury. Uznajemy jednak, że nie ma ona charakteru magisterialnego ani dogmatycznego; nie jest też prawnie wiążąca na mocy prawa kościelnego. Jej autorytet i cel wynikają z dobrowolnego zobowiązania europejskich kościołów i organizacji ekumenicznych do stosowania, adaptowania i wdrażania Karty w sposób właściwy i owocny na różnych poziomach i w różnych kontekstach. Niniejsza zaktualizowana wersja ma na celu podążanie za duchem i dziedzictwem pierwotnej Karty Ekumenicznej oraz przyczynienie się do jej nieustającej aktualności i użyteczności.
„Starajcie się zachować jedność Ducha w spójni pokoju. Jedno jest ciało i jeden Duch, bo też zostaliście powołani do jednej nadziei waszego powołania. Jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest. Jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich” (Efezjan 4:3-6)
Zgodnie z Ewangelią Jezusa Chrystusa, zgodnie ze świadectwem Pisma Świętego i wyrażoną w ekumenicznym Credo nicejsko-konstantynopolitańskim z 325/381 roku, wierzymy w Boga, „Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”; w Pana Jezusa Chrystusa, który w swoim wcieleniu, ukrzyżowaniu i zmartwychwstaniu objawia nam miłość Boga i tajemnicę pojednania; oraz w Ducha Świętego, „Dawcę życia”, który pociąga nas do życia w koinonia (komunii i współuczestniczeniu) z Nim i z całym ludem Bożym. Ponieważ wyznajemy „jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół”, naszym najważniejszym ekumenicznym zadaniem jest ukazanie tej jedności. W posłuszeństwie ostatecznemu poleceniu Chrystusa i pod natchnieniem Ducha Świętego (Dz 2, 46-47) jesteśmy gotowi „głosić Ewangelię wszelkiemu stworzeniu” (Mk 16, 15), a zwłaszcza wszystkim narodom Europy; i głosić ją razem. Wierzymy i już doświadczamy tego głoszenia Dobrej Nowiny (kerygmatu) jako potężnego znaku i źródła naszej jedności, która zawsze jest darem Boga, Jednakże pewne różnice stanowią przeszkodę dla widzialnej jedności, między innymi te dotyczące naszego rozumienia Kościoła, sakramentów i posługi. Głęboko ich żałujemy, ponieważ wiemy, że to, co nas łączy, jest głębsze i większe niż wszystko, co nas dzieli.
WIDZIALNA JEDNOŚĆ KOŚCIOŁÓW ''Po tym wszyscy będą wiedzieć że jesteście moimi uczniami, jeśli macie miłość dla siebie nawzajem" (Jana 13:35)
Ruch ekumeniczny jest dziełem Ducha Świętego, który zachęca wierzących i Kościoły do wzrastania w miłości do siebie nawzajem i do odpowiedzi na wezwanie do jedności. Żyje on ze słuchania Słowa Bożego i pozwolenia Duchowi Świętemu działać w nas i przez nas. W mocy Bożej łaski, wiele różnych inicjatyw dąży, poprzez modlitwę i uwielbienie, do pogłębienia duchowej wspólnoty między Kościołami, modląc się o widzialną jedność Kościoła Chrystusowego. Wiedząc, że „w jednym Duchu wszyscy zostaliśmy ochrzczeni, aby stanowić jedno ciało” (1 Kor 12,13), świętujemy znaki nadziei: wspólnie słuchamy Słowa Bożego, niektórzy korzystając ze wspólnych przekładów Biblii i lekcjonarzy. Modlimy się słowami, których nauczył nas Pan, wspólnie studiujemy Biblię, wspólnie oddajemy cześć Bogu, gromadzimy się na modlitwach ekumenicznych i wspólnie obchodzimy Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. Pomimo znacznych wysiłków na rzecz gościnności eucharystycznej i wspólnoty, podziały pozostają. Kościoły chrześcijańskie i rodziny międzykościelne żyją z tym bólem. Zobowiązujemy się
W duchu Ewangelii pragniemy dawać świadectwo chrześcijańskiej jedności i wspólnoty. Uznajemy jednak nasze historyczne i obecne podziały, które utrudniają nam wspólne świadectwo wobec tego świata. Uznajemy, że ludzka wina, brak miłości oraz nadużywanie wiary i Kościoła dla politycznych i egoistycznych interesów poważnie podważyły wiarygodność chrześcijańskiego świadectwa. Ekumenizm zaczyna się zatem od odnowy naszych serc, tworzenia kultury miłości oraz pielęgnowania gościnności i zaufania. Opierając się na Ewangelii Jezusa Chrystusa, dążymy do pojednania ze sobą nawzajem i z naszą historią. Nieustannie pogłębiamy zrozumienie naszych teologii i tradycji. Zobowiązujemy się
Głoszenie Ewangelii rozpoczyna się od świadectwa, zarówno słowem, jak i czynem. Uznajemy niedawną historię sekularyzacji, pluralizmu i indywidualizmu w Europie. Dostrzegamy również zróżnicowane i złożone relacje między państwami a religiami w krajach europejskich. Dlatego niezwykle ważne jest, aby dawać świadectwo w sposób angażujący, uwzględniający różne konteksty i potrzeby. Wierzymy, że ludzka godność i wolność wynikają z naszego stworzenia na obraz Boga. Dlatego nasze świadectwo szanuje wolność religijną jako fundamentalną dla odpowiedzi na wezwanie Ewangelii. To znaczy, powstrzymujemy się od zmuszania ludzi do nawrócenia poprzez presję moralną lub bodźce materialne, jednocześnie nie utrudniając nikomu przyjęcia wiary z własnej, nieprzymuszonej woli. Wiarygodne świadectwo wymaga od nas, abyśmy głosili Dobrą Nowinę wspólnie, a nie rywalizując ze sobą. Ważne jest, abyśmy żyli i głosili Ewangelię razem – w rodzinach, wśród przyjaciół, w miejscu pracy, w zborach, w edukacji, w duszpasterstwie, zarówno poprzez osobiste spotkania, jak i w przestrzeni cyfrowej. Głoszenie wiary, również w sferze publicznej, powinno dawać orientację w życiu, wspierając ludzi zmagających się z pytaniami etycznymi, społecznymi i politycznymi. Świadectwo wymaga od nas również szczerego podejścia do własnych słabości. W związku z tym wyznajemy, że nasze kościoły, zamiast dawać świadectwo, dopuszczały się grzesznych i skandalicznych działań, powodując i dopuszczając się wielkich krzywd. Istotnym elementem naszego świadectwa jest praca nad uzdrowieniem ran zadanych bezbronnym członkom naszych kościołów. Zobowiązujemy się
W ostatnich dekadach, prowadzeni przez Ducha Świętego, przebyliśmy długą drogę w dialogu i spotkaniach między naszymi Kościołami. Wielu chrześcijan z różnych Kościołów żyje obok siebie w swoich sąsiedztwach, w pracy i w rodzinach, nawiązując przyjacielskie relacje. Rodziny międzykościelne stały się źródłem i inspiracją.
w swoim modelowaniu życia ekumenicznego, wskazując na wyzwania wynikające z różnic wyznaniowych i otwierając drogi do znalezienia nowych dróg wspólnej miłości. Utworzono i utrzymywano dwustronne i wielostronne ciała ekumeniczne, aby współpracować na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Opracowały one dokumenty i porozumienia o ogromnym znaczeniu, które pomogły naszym Kościołom rozwinąć refleksję teologiczną i zapewniły im wsparcie we wspólnym działaniu. Jesteśmy wdzięczni Bogu za to, co osiągnęliśmy. Na poziomie europejskim konieczne jest zacieśnienie współpracy między Konferencją Kościołów Europejskich (KE), Radą Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) i innymi międzywyznaniowymi organizacjami kościelnymi. Ważne jest również uwzględnienie w tych dyskusjach globalnych perspektyw Kościoła. W przypadku konfliktów między kościołami i rodzinami kościelnymi, jak również wewnątrz nich, należy inicjować i wspierać w razie potrzeby działania na rzecz mediacji i pokoju. Ważne jest, aby reagować w duchu uczciwości, pokory, skruchy i jednoznacznego oddania wyzwalającej Ewangelii Chrystusa na wszelkie tendencje ekstremizmu lub polaryzacji w kościołach, a także na nadużycia religii. Uznając, że nadal istnieją kwestie, które utrudniają nasz dialog, umacniamy się dzięki wspólnej drodze. Zobowiązujemy się
Niższy poziom zaufania do instytucji religijnych utrudnia młodym ludziom poczucie przynależności i świadomego włączenia się w działalność kościelną lub ekumeniczną, a także wyrażanie tej przynależności i integracji. Potwierdzamy jednak decydującą rolę, jaką organizacje młodzieżowe i studenckie, a także spotkania młodzieży, zawsze odgrywały w kościołach i ekumenizmie. Procesy i celebracje ekumeniczne często nie uwzględniają integralnego zaangażowania młodzieży, po części dlatego, że ich kultura i język mają niewielkie znaczenie dla młodszych pokoleń. Niemniej jednak, dla wielu młodych wierzących bycie chrześcijaninem oznacza dziś bycie ekumenicznym. Dlatego dążąc do widzialnej jedności Kościołów, musimy zadbać o to, aby młodzi ludzie znajdowali i kształtowali przestrzenie dla wspólnoty, rozwoju duchowego, odpowiedzialności społecznej i wartościowego dialogu z innymi. Zobowiązujemy się
Młodzi ludzie to nie tylko przyszłość, ale i teraźniejszość Kościołów i ekumenizmu. Są oni ważnymi członkami Kościoła (1 Tm 4,12) i wnoszą perspektywy i energię, które pomagają Kościołom sprostać potrzebom i wyzwaniom współczesnego społeczeństwa. Jednocześnie, w Europie, rośnie sekularyzacja.
„Błogosławieni pokój czyniący, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi” (Mateusza 5:9)
Kościoły rozumieją swoje zaangażowanie w budowę Europy jako część swojej misji. Jedność Europy jest owocem dzielenia się bogactwem płynącym z różnorodności jej mieszkańców. Wiara chrześcijańska przyczyniła się do rozwoju europejskich kultur i wartości i jest nierozerwalnie związana z historią Europy. Jednocześnie wyznajemy, że chrześcijanie nie zdołali zapobiec cierpieniu i zniszczeniom wyrządzanym przez Europejczyków, zarówno w Europie, jak i poza nią. Jesteśmy przekonani, że duchowe dziedzictwo chrześcijaństwa stanowi dla Europy inspirujące i wzbogacające źródło siły. Opierając się na naszej wierze chrześcijańskiej, działamy na rzecz Europy humanitarnej i świadomej społecznie, w której dominują prawa człowieka i fundamentalne wartości pokoju, sprawiedliwości, wolności, tolerancji, uczestnictwa i solidarności (Iz 1, 7). Kładziemy również nacisk na szacunek dla życia; wagę relacji międzyludzkich, w tym małżeństwa i rodziny; preferencyjne traktowanie ubogich; gotowość do przebaczania; i współczucie we wszystkim. Potępiamy wszelkie formy przemocy wobec osób ludzkich, a zwłaszcza przemoc wobec osób najsłabszych i mniejszości. Kościoły ponoszą szczególną odpowiedzialność za zapewnienie, aby ich nauczanie nie skazywało kobiet i dzieci na dalsze doświadczanie przemocy domowej i nadużyć. Uznajemy naszą odpowiedzialność za opiekę, ochronę i tworzenie bezpiecznych przestrzeni dla osób bezbronnych, osób z niepełnosprawnościami i osób marginalizowanych, a także za wspieranie sprawiedliwości i równości dla wszystkich. Chrześcijanie w Europie są częścią globalnej rodziny ludzkiej. Różnorodność naszych tradycji regionalnych, narodowych, kulturowych i religijnych uważamy za wzbogacającą. Niemniej jednak, odmienne pochodzenie może prowadzić do kontrowersji w kwestiach etycznych i wiary. Jako chrześcijanie jesteśmy powołani do wzajemnego dialogu w duchu słuchania, rozeznania i miłości. Powinniśmy dbać o budowanie relacji i przyjaźni z partnerami z innych części świata. Nadziei na budowanie bardziej sprawiedliwego świata, bardziej sprawiedliwej Europy, godniejszej człowieka, musi towarzyszyć świadomość, że ludzkie wysiłki są bezużyteczne, jeśli nie są wspierane Łaską Bożą. Zobowiązujemy się
Jesteśmy związani jednolitą wspólnotą z narodem żydowskim, a relacje żydowsko-chrześcijańskie pozostają ważną częścią tożsamości każdego chrześcijanina. Żydzi są ludem Przymierza, którego Bóg nigdy nie odrzucił. Nadal są „umiłowani” i wybrani; „bo dary i powołanie Boże są nieodwołalne”. Są naszym żywym i podtrzymującym korzeniem (Rz 11,18.28-29). „Z nich bowiem, według ciała, pochodzi Mesjasz” (Rz 9,5). Naród żydowski nigdy nie został zastąpiony przez Kościół chrześcijański, Biblia hebrajska nigdy nie została zastąpiona przez Nowy Testament, a pierwsze Przymierze nigdy nie zostało zastąpione przez nowe.
Uznajemy za dar Ducha Świętego rosnącą świadomość głębokiej więzi między chrześcijanami a Żydami. Możemy wspólnie czytać Pismo Święte i ubogacać się nawzajem swoimi interpretacjami. Potępiamy i potępiamy wszelkie formy antysemityzmu, wszelkie wybuchy nienawiści i prześladowań. Prosimy Boga o przebaczenie za antyżydowskie postawy wśród chrześcijan i prosimy Żydów o pojednanie. Wraz z nimi chrześcijanie muszą stać się strażnikami pamięci o żydowskiej obecności i dziedzictwie w Europie, złamanej i niemal wymazanej przez Zagładę. Zobowiązujemy się
Dla Żydów, chrześcijan i muzułmanów Abraham jest postacią założycielską. Chrześcijanie podzielają z muzułmanami wiarę w jednego, miłosiernego Boga. Zarówno nasze wspólne cechy, jak i różnice mogą pomóc nam lepiej zrozumieć siebie nawzajem. Jesteśmy wdzięczni za liczne formy dialogu międzyreligijnego, obejmującego życie, działanie, wymianę teologiczną i doświadczenie religijne. Refleksje nad relacjami między islamem a chrześcijaństwem pozwalają chrześcijanom pielęgnować relacje w ramach religii abrahamowych. Muzułmanie i chrześcijanie mają w Europie wspólną przeszłość i teraźniejszość. Naznaczone są one pokojowym współistnieniem i sąsiedzkimi relacjami, ale także wojnami i bolesnymi doświadczeniami, silnymi zastrzeżeniami i uprzedzeniami po obu stronach. Aby pogłębić nasze wzajemne zrozumienie i pomóc nam lepiej żyć razem, zachęcamy do intensyfikacji kontaktów między chrześcijanami i muzułmanami oraz do pogłębiania dialogu muzułmańsko-chrześcijańskiego na wszystkich poziomach. Zobowiązujemy się
wspólnego zainteresowania w celu rozwijania wspólnej pracy i działalności muzułmańsko-chrześcijańskiej w Europie i na świecie;
Krajobraz duchowy Europy nieustannie się zmienia, z mnogością przekonań religijnych, światopoglądów i sposobów życia, a także z religiami Wschodu i nowymi wspólnotami religijnymi. Ponadto coraz więcej osób przyjmuje świeckie i ateistyczne światopoglądy, jest obojętnych wobec wiary lub wyznaje inne filozofie życiowe. Niemniej jednak, wszyscy możemy żyć i działać razem, opierając się na wspólnych troskach i odpowiedzialności za innych ludzi i społeczeństwo. Zdajemy sobie sprawę, że kościoły chrześcijańskie będą musiały rozeznać, z którymi grupami mogą i chcą poważnie współpracować. Tam, gdzie jest to możliwe, należy pielęgnować wzajemne zrozumienie oraz wzmacniać i pogłębiać relacje. Szanując się nawzajem, traktujemy poważnie krytyczne pytania drugiej strony, zawsze opowiadając się za uczciwą dyskusją. Zobowiązujemy się
„Jak dobrze i przyjemnie, gdy krewni żyją razem w zgodzie!” (Psalm 133:1)
Historia pokazuje, że wojna jest nieskuteczna w rozwiązywaniu sporów między narodami. Choć rozwiązania bez przemocy są zawsze lepsze, zdajemy sobie sprawę, że czasami stajemy przed tragiczną rzeczywistością wyboru między tolerowaniem przemocy a użyciem siły, aby ją położyć kres. Jako Kościoły, musimy błagać Boga o pokój jako Jego dar, uznając, że pokój należy również aktywnie budować dzień po dniu, poprzez dzieła sprawiedliwości i miłości. Pokój to nic innego jak brak wojny. Nie ma prawdziwego pokoju bez sprawiedliwości, prawdy, sprawiedliwości i solidarności. Dlatego twierdzimy, że wojna i przemoc są porażką ludzkości i że tylko w pokoju i poprzez pokój można zagwarantować poszanowanie godności człowieka i jego niezbywalnych praw. Nawracamy się do pokoju, gdy „przekuwamy miecze na lemiesze” (Iz 2,4). Chrystus uczy nas, abyśmy znieważali naszych wrogów (Mt 5,44). Nasza wiara nie pozwala nam tracić nadziei na przeciwników. Nie potępiamy tych, którzy błądzą, i nie tracimy nadziei w ich imieniu. Pojednanie obejmuje prośbę o przebaczenie i jego ofiarowanie, a także uzgodnienie stosownego zadośćuczynienia. Dążenie do pokoju i pojednania oznacza tworzenie przestrzeni, w których ludzie dobrej woli spotykają się, gotowi na szczery i ciągły dialog, przygotowując grunt pod nowe postępy w sprawiedliwości, dążąc do pokojowego współistnienia wszystkich ludzi.
Zobowiązujemy się
Wierząc w Boga, który kocha wszystkie stworzenia, z wdzięcznością uznajemy dar stworzenia, wartość i piękno natury oraz naszą całkowitą zależność od stworzenia w całym naszym istnieniu. Potępiamy nadmierną eksploatację dóbr ziemskich, prowadzącą do kryzysu ekologicznego, bez uznania ich ograniczonej natury i potrzeb przyszłych pokoleń. Kryzys ekologiczny jest przejawem duchowej i etycznej porażki w wypełnianiu naszego chrześcijańskiego powołania w relacji do świata przyrody, w tym do bliźnich. Wymaga on odpowiedzi zakorzenionej w naszej liturgii, w naszym kulcie i w naszym uczniostwie. Wierząc w ożywiającą i odkupieńczą obecność Ducha Świętego w stworzeniu, uznajemy potrzebę ekologicznego nawrócenia, aby naprawić naszą relację z całym stworzeniem, pamiętając również, że Chrystus jest „Pierworodnym wszelkiego stworzenia” (Kol 1, 15). Wzywamy się wzajemnie do wspólnego działania na rzecz tworzenia zrównoważonych warunków życia dla wszystkich. Odpowiedzialni przed Bogiem, musimy opracować i stosować wspólne kryteria, aby rozeznać, co jest etycznie pożądane dla obecnych i przyszłych pokoleń, bez nadmiernego polegania na rozwiązaniach technologicznych. Wzywamy wszystkich chrześcijan do troski o społeczności i środowisko, w którym żyją, chroniąc w ten sposób nasz wspólny dom. Aby wyrazić szacunek i wdzięczność za działanie Stwórcy, zachęcamy Kościoły do wspólnego, liturgicznego pielęgnowania dzieła stworzenia przez cały rok, a zwłaszcza w Święto Stworzenia (1 września) oraz w towarzyszącym mu Okresie Stworzenia.
Zobowiązujemy się
Migracja zmienia krajobraz Europy i europejskich Kościołów. Migracja może być spowodowana wieloma czynnikami, w tym warunkami ekonomicznymi, motywami politycznymi, poszukiwaniem pracy, prześladowaniami, przymusowymi przesiedleniami lub zmianami klimatu. Wśród osób w ruchu są uchodźcy, osoby poszukujące ochrony i azylu, migranci ekonomiczni i wiele innych grup. Zdajemy sobie sprawę, że przymusowa lub niedobrowolna migracja często powoduje głębokie cierpienie z powodu wyrwania się z korzeniami lub zerwania więzi z miejscem pochodzenia migranta. Potwierdzając godność i prawa każdego człowieka, potępiamy wszelkie formy przymusowej migracji, współczesne niewolnictwo, a zwłaszcza handel ludźmi: wszystkie te zjawiska uważamy za zbrodnie przeciwko ludzkości. Zobowiązujemy się do kontynuowania działań na rzecz ofiar przymusowej migracji z szacunkiem i ludzkim współczuciem, oferując im możliwość zbudowania nowego życia. Uznając złożoność sytuacji, podkreślamy i podtrzymujemy biblijny motyw bycia obcym (Pwt 10,18), w tym własne doświadczenia Jezusa związane z wysiedleniem (Mt 2,13-23; 25,35). Przestrzegamy chrześcijańskiego nakazu gościnności wobec obcych i dlatego wzywamy wszystkich ludzi do przyjmowania, ochrony, promowania i integracji migrantów. Zarówno migracje do Europy, jak i migracje wewnątrz niej doprowadziły do powstania społeczeństwa wielokulturowego i wieloreligijnego, znacząco zmieniając krajobraz etniczny, społeczny, kulturowy i wyznaniowy w krajach docelowych oraz przekształcając skład wspólnot. Jednocześnie migracje często pozostawiają duże luki w krajach pochodzenia i ich kościołach. Niemniej jednak migracja wzbogaca również różnorodność kulturową i religijną społeczeństwa przyjmującego. Wiele lokalnych wspólnot chrześcijańskich zawdzięcza swoje istnienie obecności migrantów, którzy sami są bardzo zróżnicowani. W sytuacjach, w których występuje niepokój zarówno ze strony mieszkańców, jak i migrantów, zachęcamy kościoły do tworzenia przestrzeni spotkań i promowania kultury solidarności, starając się inspirować zaufanie i wzajemny szacunek między ludźmi. Zasoby religijne, sztuka i kultura mają ogromny potencjał, by jednoczyć ludzi o różnym pochodzeniu kulturowym, językach i wyznaniach. Zobowiązujemy się
Twierdzimy, że ludzka inteligencja jest darem Boga dla ludzkości; jesteśmy powołani, aby używać jej ku chwale Boga (Psalm 8:5-9). Uznajemy, że nauka i technologia to fascynujące – a czasem przerażające – produkty ludzkiego potencjału twórczego, które kształtują nasze relacje ze światem, z innymi ludźmi i z samymi sobą.
Sztuczna inteligencja i inne autonomiczne systemy cyfrowe, klonowanie i udoskonalanie człowieka oraz nowe formy komunikacji radykalnie kształtują interakcje społeczne, społeczeństwo jako całość oraz zarządzanie zasobami ludzkimi i naturalnymi. Mają one coraz większy wpływ na nasze codzienne życie, wywierając dalekosiężny i jeszcze nie w pełni zrozumiany wpływ na relacje osobiste, edukację, administrację publiczną i systemy polityczne, a także na nasze relacje ze środowiskiem. W obliczu szybkiego rozwoju nowych technologii podkreślamy potrzebę zarządzania całą technologią dla dobra wspólnego, zamiast pozwalać, aby przyczyniała się ona do wzrostu nienawiści, polaryzacji oraz szerzenia kłamstw i strachu. Nadzieje i obawy związane z nowymi technologiami muszą być zrównoważone z wizją Jezusa dotyczącą rozkwitu ludzkości, z poszanowaniem integralności i wrodzonej godności osoby oraz wartości osobistych relacji i ludzkiej wiedzy. W przeciwnym razie ludzkie wyobcowanie, dystans i nierówności będą się nadal rozwijać w sposób niekontrolowany, umożliwiając gromadzenie wiedzy i bogactwa w rękach nielicznych i stwarzając poważne ryzyko dla demokratycznych społeczeństw i pokojowego współistnienia. Zachęcamy Kościoły i Chrześcijan, aby nie demonizowali nowych technologii, ale postrzegali je jako szansę, zachęcającą do krytycznego myślenia i pogłębiającej się świadomości ludzkiej odpowiedzialności. Zobowiązujemy się
|
Guidelines for the Growing Cooperation
charTa OECumEmcA Guidelines for the Growing Cooperation
TABLE OF CONTENTS PREFACE AND COMMENDATION 3 INTRODUCTION AND GENERAL REMARKS 5 I. WE BELIEVE IN “ONE HOLY CATHOLIC AND APOSTOLIC CHURCH” 7
II. ON THE WAY TOWARDS THE VISIBLE UNITY OF THE CHURCHES 9
III. SPHERES OF ENCOUNTER IN EUROPE 14
IV. FIELDS OF SHARED RESPONSIBILITY AND ENGAGEMENT IN EUROPE 18
Cover page icon: Christ Pantocrator by Nikos Kosmidis 14. Engaging with New Technologies 21
PREFACE AND COMMENDATION "Glory be to the Father and to the Son, and to the Holy Spirit" As the Conference of European Churches (CEC) and the Council of European Bishops' Conferences (CCEE), we give thanks to God for the growing fellowship among the churches in Europe since the signing of the Charta Oecumenica in 2001. For more than two decades, the Charta has played an important role in resourcing and shaping ecumenical developments in many parts of Europe. The Charta Oecumenica has been received differently by churches across Europe. In some regions it has been little used; in others it has provided the foundation for ecumenical discussion and cooperation. The Charta has been used to establish ecumenical partnerships or agreements, to inspire projects and events, and to contribute to the mutual recognition of baptism among churches at a regional level. Since the Charta Oecumenica was first signed in 2001, Europe, the churches, and ecumenism have changed. In the face of these developments, we have recognised the need to update the text of the Charta Oecumenica. This update reflects our continuing hope for, and work towards, deepening the unity in the diversity of our churches, listening to Christ's prayer that we "may all be one" (John 17:21). We give thanks for trust and friendship, for opportunities to listen to God's word together, and to witness and act together. At the same time, we acknowledge and regret continuing the divisions between churches, and our human shortcomings in faith, love, and hope. We adopt this updated Charta in a spirit of trust that God will guide us on our journey with one another, towards deeper fellowship and understanding, and will support us in our shared responsibility, not only for one another but for the future of Europe and the world.
"Jesus Christ, the Lord of the one Church, is our greatest hope of reconciliation and peace In his name we commit to continuing on our shared path in Europe. We pray for God's guidance through the power of the Holy Spirit, May God make us perfect in every good work and accept our concord as people made one in the unity of the Father, Son and Holy Spirit, Amen," As Presidents of the Conference of European Churches and the Council of European Bishops' Conferences, we commend this updated version of Charta Oecumenica to all the churches and Bishops' Conferences In Europe, to be adopted and adapted In each of their local contexts. With this commendation we hereby sign the updated version of the Charta Oecumenica, on Wednesday, 5 November in the year 2025, the 1700th anniversary of the first ecumenical council, the Council of Nicaea. Rome, 5 November 2025 + Gintaras Grusas Archbishop of Thyateira
President of the Conference of
President of the Council of
INTRODUCTION AND GENERAL REMARKS The wish to provide an updated version of Charta Oecumenica is linked to the many changes that Europe, the churches, and ecumenism have undergone in the last twc> decades, As Christians, we look with hope towards the future, since we live in expectation of the kingdom of God, yet to come and already present in this world, We - the signatories of the Charta, CEO and CCEE - acknowledge the fruits of Christ's Gospel in the life of our societies. Nevertheless, we also recognise that the climate crisis has become more urgent; war, displacement, poverty, populism, the misuse of religion, and many interrelated difficulties have caused great suffering and high anxiety Rapid technological development has changed our realities in ways we are still seeking to comprehend, Europe is also becoming increasingly secular, and in most parts of Europe, the role of the churches can no longer be taken for granted, This loss of influence has many causes, among them a lack of credibility due to personal and structural sins in the churches. In this situation, the need for ecumenical sharing has become ever more evident. Our mission today is to witness to our faith, by engaging in dialogue, even beyond inter-Christian relations, and by serving the people of Europe, from the Atlantic to the Urals, from the North Cape to the Mediterranean, Similar to this broad understanding of Europe, the Charta witnesses to Christ's cine universal Church, which manifests in various local churches. We invite all churches, church councils, ecumenical bodies and initiatives to associate themselves with the updated Charta, The updated Charta has a new order, starting with our belief, our listening to God's wend, and our shared witness, then identifying spheres of encounter and finally addressing fields of shared responsibility and engagement in Europe, Some of these fields reguired the addition of new chapters, namely on peace and reconciliation, on migration, and on new technologies, Acknowledging the central role that youth has always played in the churches and for ecumenism, we dedicated a separate chapter to young people and their involvement. Furthermore, the updated Charta contains more commitments which are also more detailed, They reflect a growth of ecumenical relationships, but also their diversification. At the same time, the commitments contain specific recommendations, encouraging churches and ecumenical actors to take concrete steps and to use the Charta both as a whole and in parts, depending on their contexts, situations, and needs.
While the revision was led by a joint CEC-CCEE working group, the churches and ecumenical bodies throughout Europe have shown great interest and engagement with the consultation process which informed this revised text. Their extensive and deep engagement with the text, their insightful comments, their nuanced and constructive responses have been decisive for the revision process. What is more, their contributions witness to the fruits that can be borne from engagement with the text and its commitments. We hope that such engagement will be on-going As before, the updated Charta Oecumenica outlines fundamental ecumenical responsibilities of all churches in Europe, from which guidelines and commitments follow, The Charta is intended to promote an ecumenical culture of dialogue and cooperation at all levels of church life and to provide agreed criteria for that culture. We recognise, however, that it has no magisterial or dogmatic character; nor is it legally binding under church law. Its authority and purpose (derive from the voluntary commitment of the European churches and ecumenical organisations to use, adapt, and implement the Charta in ways that are appropriate and fruitful at different levels and in different contexts. This updated version seeks to follow in the spirit and legacy of the original Charta Oecumenica and to contribute to its continuing relevance and usefulness
"(Make) every effort to maintain the unity of the Spirit in the bond of peace, There is one body and one Spirit, just as you were called to the one hope of your calling, one Lord, one faith, one baptism, one God and Father of all, who is above all and through all and in all" (Ephesians 4:3-6)
With the Gospel of Jesus Christ, according to the witness of Holy Scripture and as expressed in the ecumenical Nicene-Constantinopolitan Creed of 325/381, we believe in cine God, "the Father, the Almighty, maker of heaven and earth"; cine Lord Jesus Christ, who in His incarnation, crucifixion, and resurrection reveals to us God's love and the mystery of reconciliation; and in the Holy Spirit, "the giver of life", who draws us to live in koinonia (communion and participative sharing) with Him and with all God's people. Because we confess "one, holy, catholic and apostolic Church", our paramount ecumenical task is to show forth this unity. In obedience to Christ's final commission and under the impulse of the Holy Spirit (Acts 2:46-47), we are ready to "proclaim the Good News to the whole creation" (Mk 16:15), and especially to all peoples of Europe; and to proclaim it together We believe and already experience this proclamation of the Good News (kerygma) as a powerful sign and source of our unity, which is always a gift of God, However, some differences are obstacles to visible unity, among them those concerning our understandings of the Church, of the sacraments, and of ministry. We regret these deeply, because we know that what we share together is deeper and greater than all that separates us.
THE VISIBLE UNITY OF THE CHURCHES ''By this everyone will know that you are my disciples, if you have love for one another" (John 13:35)
The ecumenical movement is the work of the Holy Spirit who encourages believers and churches to grow in love for one another and to respond to the call to unity. It lives from our hearing God's Word and letting the Holy Spirit work in us and through us. In the power of God's grace, many different initiatives seek, through prayer and worship, to deepen the spiritual fellowship among the churches, praying for the visible unity of Christ's Church. Knowing that "in the one Spirit we were all baptised into one body" (1 Cor 12:13), we celebrate signs of hope: We listen to the Word of God together, some using joint bible translations and lectionaries. We pray with the words our Lord taught us, we study the Bible together, we worship together, we gather for ecumenical prayers, and we mark collaboratively the Week of Prayer for Christian Unity, Despite significant efforts towards Eucharistic hospitality and fellowship, however, divisions remain. Christian churches and inter-church families live with that pain. We commit ourselves
In the spirit of the Gospel, we want to witness to Christian unity and community. Yet, we acknowledge our historic and present divisions, which hinder our joint testimony to this world. We recognise that human guilt, lack of love, and the abuse of faith and the church for political and selfish interests have seriously damaged the credibility of the Christian witness. Ecumenism therefore begins with the renewal of our hearts, creating a culture of love, and fostering hospitality and trust. Grounded in the Gospel of Jesus Christ, we seek to reconcile with one another and our history. We continue to deepen the understanding of each other's theologies and traditions. We commit ourselves
The proclamation of the Gospel starts with witness in both word and deed. We acknowledge the recent European history of secularisation, pluralism, and individualism. We note also the varied and complex relations between states and religions in European countries. It is therefore vital to witness in ways that are engaging and take into account different contexts and needs. We believe that human dignity and freedom flow from our creation in the image of God. Our witness therefore respects religious freedom as fundamental to the response to the call of the Gospel. That is, we refrain from coercing people to convert through moral pressure or material incentive, while not hindering anyone from entering into faith by their own free will. A credible witness requires us to spread the Good News together and not in competition with each other. It is important to live and proclaim the Gospel together in families, amongst friends, in our workplaces, in our congregations, in education, in pastoral care, both through personal encounters and in digital spaces. The proclamation of faith, also in the public domain, should provide orientation in life, supporting people grappling with ethical, social, and political questions. Witness also requires us to engage honestly with our own failings. Consequently, we confess that our churches have engaged in sinful and scandalous actions instead of witness, causing and allowing for great harm. An essential part of our witness is to work towards healing the wounds inflicted on vulnerable members of our churches. We commit ourselves
In recent decades, guided by the Holy Spirit, we have come a long way in dialogue and encounter between our churches. Many Christians from different churches live side by side in their neighbourhoods, at work, and in their families, interacting in friendship. Inter-church families have become a source and inspiration
in their modelling of ecumenical life, pointing to challenges that arise from confessional differences and opening paths of finding new ways together in love. Bilateral and multilateral ecumenical bodies have been set up and maintained for cooperation at local, regional, national, and international levels. They have generated documents and agreements of great importance that have helped our churches to develop their theological reflection and have resourced their acting together We are grateful to the Lord for what has been achieved. At the European level, it is necessary to strengthen collaboration between the Conference of European Churches (CEC), the Council of European Bishops' Conferences (CCEE), and other interdenominational church organisations. It is also important to draw global church perspectives into these conversations. In the event of conflict between and within churches and church families, efforts towards mediation and peace should be initiated and supported as needed. It is important to react in a spirit of honesty, humility, repentance, and unequivocal commitment to the liberating Gospel of Christ towards any tendencies of extremism or polarisation in the churches, or the misuse of religion. In acknowledging that there remain issues that cause difficulties in our dialogue, we are strengthened by the way we have walked together We commit ourselves
and lower levels of trust in religious institutions make it difficult for young people to have a sense of belonging and of being purposefully integrated in a church or ecumenical activities, and to express that belonging and integration. We affirm however the decisive roles that youth and student organisations as well as youth gatherings have always played in churches and ecumenism. Ecumenical processes and celebrations often lack an integral involvement of youth, in part because their culture and language have little meaning for younger generations. Nonetheless, for many young believers today, being Christian means being ecumenical. On the way towards the visible unity of the churches, therefore, we need to ensure that young people find and shape spaces for community, spiritual growth, social responsibility, and meaningful dialogue with others. We commit ourselves
Young people are not just the future but also the present of the churches and ecumenism. They are vital members of the Church (1Tim 4:12) and bring perspectives and energy that help churches to live up to the needs and challenges of contemporary society. At the same time, the growth of secularisation in Europe
"Blessed are the peacemakers, for they will be called children of God" (Matthew 5:9)
The churches understand their commitment to the building of Europe as part of their mission. The unity of Europe is a fruit of sharing the many riches arising from the diversity of its people. The Christian faith has contributed to European cultures and values and is inextricably bound up with European history, At the same time, we confess that Christians have failed to prevent suffering and destruction from being inflicted by Europeans, both within Europe and beyond. We are convinced that the spiritual heritage of Christianity constitutes an empowering source of inspiration and enrichment for Europe. Eased on our Christian faith, we work towards a humane, socially conscious Europe, in which human rights and the fundamental values of peace, justice, freedom, tolerance, participation and solidarity (Isa 1 d 7) prevail. We likewise insist on the reverence for life; the importance of human relationships, including marriage and the family; the preferential option for the poor; the readiness to forgive; and in all things compassion We condemn any form of violence against human persons, especially violence against the most vulnerable and minorities. Churches have a particular responsibility to ensure that their teaching does not condemn women and children to continue in situations of domestic violence and abuse. We recognise our responsibility to care for, protect, and create safe spaces for the vulnerable, people with disabilities, and marginalised people, and to foster justice and eguality for all Christians in Europe are part of the global human family. We consider the diversity of our regional, national, cultural, and religious traditions to be enriching. Nonetheless, different backgrounds can lead to controversies in guestions of ethics and faith. As Christians, we are called to engage with each ether in a listening, discerning, and loving spirit. We should care about building relationships and friendships with partners from other parts of the world. The hope of building a more just world, a more just Europe, worthier of the human person, must be coupled with an awareness that human efforts are of no avail if net sustained by Divine Grace, We commit ourselves
We are bound up in a unigue community with the Jewish people, Jewish-Christian relations remain an important part of every Christian's identity, The Jews are the people of the Covenant which God has never set aside. They are still "beloved" and chosen; "for the gifts and the calling of God are irrevocable". They are our living and sustaining root (Rom 11:18, 28-29), "From them, according to the flesh, comes the Messiah" (Rom 9:5), The Jewish people have never been replaced by the Christian Church, the Hebrew Bible has never been replaced by the New Testament, and the first Covenant has never been replaced by the new one.
We acknowledge as a gift of the Holy Spirit the growing awareness of the deep bond existing between Christians and Jews. We can read Holy Scripture together and be enriched by each other's interpretations. We deplore and condemn all forms of anti-Semitism, all outbreaks of hatred and persecution. We ask God for forgiveness for anti-Jewish attitudes among Christians, and we ask Jews for reconciliation. Together with them, Christians must become guardians of the memory of Jewish presence and heritage in Europe, broken and almost erased by the Shoah. We commit ourselves
For Jews, Christians, and Muslims, Abraham is a founding figure. Christians share with Muslims the belief in one merciful God. Both our commonalities and differences can help us to better understand ourselves and each other. We are thankful for the many forms of interfaith dialogue of life, action, theological exchange, and religious experience. Reflections on the relations between Islam and Christianity enable Christians to cultivate their relationships within the Abrahamic religions. Muslims and Christians share both a past and a present in Europe. These have been marked by peaceful coexistence and neighbourly relations, but also by wars and painful experiences, strong reservations, and prejudice on both sides. To increase our understanding of each other and to help us live better together, we encourage an intensification of encounters between Christians and Muslims and the enhancing of Mus- lim-Christian dialogue at all levels. We commit ourselves
of common concern with a view to developing joint Muslim-Christian work and activities in Europe and the world;
The spiritual landscape in Europe is constantly changing, with a plurality of religious beliefs and non-confessional world views and ways of life, along with Eastern religions and new religious communities. In addition, growing numbers of people embrace secular and atheistic world views, are indifferent to faith, or have other philosophies of life. Nonetheless, we can all live and act together on the basis of our shared concerns and responsibilities for other people and society. We recognise that Christian churches will need to discern with which groups they can and wish to engage seriously. Where engagement with individuals and communities is possible, mutual understanding should be fostered, and relationships should be strengthened and deepened. In respecting each other, we take seriously one another's critical questions, always advocating for fair discussions. We commit ourselves
"How very good and pleasant it is when kindred live together in unity!" (Psalm 133:1)
History demonstrates that war is ineffective at resolving controversies between nations. While non-violent solutions are always preferable, we recognise that we are sometimes confronted with the tragic reality of choosing between allowing violence to continue or using force to end it. As churches, we need to implore peace from God as His gift, acknowledging that peace also needs to be actively built day by day, through works of justice and love. Peace is net just the absence of war There is no true peace without fairness, truth, justice, and solidarity. That is why we affirm that war and violence are a (defeat for humanity and that only in peace and through peace can respect for human dignity and its inalienable rights be guaranteed. We are converted to peace when we "beat swords into ploughshares" (Isa 2:4) Christ teaches us to Icve our enemies (Mt 5:44), Our faith does not allow us to despair of adversaries. We do not eguate those who err with their errors, and we do not lose hope for them. Reconciliation includes asking for forgiveness and offering it, as well as agreeing upon appropriate redress. Striving for peace and reconciliation means creating spaces where people of good-will come together, to hie ready for sincere and on-going dialogue, preparing the ground for fresh advances in justice towards the peaceful coexistence of all human beings.
We commit ourselves
Believing in God whc> loves all creatures, we gratefully acknowledge the gift of creation, the value and beauty of nature, and our utter dependence on creation for our entire existence. We deplore the overexploitation of the goods of the earth, leading to the ecological crisis, without recognition of their limited nature and the needs of future generations, The ecological crisis manifests a spiritual and ethical failure to fulfil our Christian vocation in relation to the natural world, including our fellow human beings. It demands a response rooted in our liturgy, our worship, and our discipleship. Believing in the life-giving and redemptive presence of the Holy Spirit in creation, we recognise the need of ecological conversion in order to repair our relationship with the whole of creation, remembering also that Christ is "the firstborn of all creation" (Col 1 15) We call on one another to week to create sustainable living conditions for all. Accountable before God, we must develop and apply common criteria to discern what is ethically desirable for present and future generations, without cver-reliance on technological solutions. We urge all Christians to care for the communities and environment in which they live, and in that way protecting our common home, To mark our reverence and gratitude for the action of the Creator, we encourage the Churches to treasure creation liturgically together throughout the year round, especially on the Feast of Creation (1 September) and during the associated Season of Creation,
We commit ourselves
Migration is changing the landscape of Europe and of the European churches. Migration may be driven by many factors, including economic conditions, political motives, the search for work, persecution, forced displacement, or climate change. People on the move include refugees, those seeking protection and asylum, economic migrants, and many other groups. We acknowledge that forced or involuntary migration often creates deep suffering, due to being uprooted from, or experiencing a rupture from the migrant's place of origin. Affirming the dignity and rights of every human being, we denounce any form of forced migration, modern slavery, and particularly, human trafficking: all of these we consider to be crimes against humanity. We pledge to continue working to meet the victims of such forced migration with respect and human compassion, offering them the possibility of building a new life. While also recognising the complexity of the situation, we emphasise and uphold the biblical motif of being a stranger (Dtn 10:18), including Jesus' own experiences of displacement (Mt 2:13-23, 25:35). We abide by the Christian imperative to extend hospitality to strangers and therefore call on all people to welcome, protect, promote, and integrate migrants. Both migration to Europe and migration within Europe have led to a multicultural and multi-religious society, significantly changing the ethnic, social, cultural, and confessional landscape in destination countries and reshaping the composition of congregations. At the same time, migration often leaves large gaps in the countries of origin and their churches. Nevertheless, migration also enriches the cultural and religious diversity of the host society. Many local Christian communities owe their existence to the presence of migrants, themselves very diverse. In contexts where there is anxiety on the sides both of locals and of migrants, we encourage churches to create spaces of encounter and to promote a culture of solidarity, seeking to inspire trust and mutual respect among people. Religious resources, art, and culture all have great potential to unite people across diverse cultural backgrounds, languages, and beliefs. We commit ourselves
We affirm that human intelligence is God's gift to humanity; we are called to use it to the glory of God (Psalm 8:5-9). We recognise that science and technology are fascinating - and sometimes terrifying - products of human creative potential that shape the ways in which we relate to the world, to each other, and to ourselves.
Artificial intelligence and other autonomous digital systems, cloning and human enhancement, and new forms of communication are all radically shaping social interactions, society as a whole, and the management of both human and natural resources, They are increasingly influencing our daily lives, with far-reaching and not yet fully comprehended impact on personal relationships, education, public administration, and political systems, as well as on our relationship to the environment In the face of the rapid development of new technologies, we emphasise the need to manage all technology for the common good, rather than allowing it to contribute to the increase of hatred, polarisation, and the spread of lies and fear Both hopes and anxieties related to new technologies need to be balanced with Jesus' vision for a flourishing humanity, respecting the integrity and the innate dignity of the person, and the value of personal relationships and human knowledge, Human estrangement, human distancing, and inegualities will otherwise continue to grow unchecked, allowing knowledge and wealth to accumulate in the hands of a few, and poising grave risks for democratic societies and peaceful coexistence, We encourage churches and Christians not to demonise new technologies but to see them as an opportunity, inviting critical thought and a deepening awareness of human responsibility. We commit ourselves
for the worth and dignity of all human beings.
Conference Ecumenical Centre
Council of European CCEE Via della Pigna, 13A
|
https://www.facebook.com/episkopatpolski/posts/w-rzymie-podpisano-zaktualizowan%C4%85-kart%C4%99-ekumeniczn%C4%85-zosta%C5%82a-ona-wypracowana-prze/1281675324006395/
