Grażyna Kierszniewska

Urodziła się w Warszawie. Była jedyną córką Stanisławy i Feliksa Kierszniewskich. Jej ojciec Feliks był oficerem Wojska Polskiego, służył w kompanii telegraficznej 3 Dywizji Piechoty Legionów w 9 Pułku Piechoty Legionów w Zamościu^[4]. Cała rodzina zamieszkała w Zamościu przy ulicy Krysińskiego^[5].

Była uczennicą Gimnazjum Żeńskiego im. Marii Konopnickiej w Zamościu (mieszczącego się w dawnym budynku Akademii Zamojskiej) i w klasie fortepianu w Szkole Muzycznej im. Mieczysława Karłowicza w Zamościu^[6].

 

Nagrobek Grażyny Kierszniewskiej, jej ciotki Celiny Sztarejko i Danuty Sztarejko. Rotunda

Podczas II wojny światowej w czasie obrony Polski w 1939 Grażyna razem z koleżanką, Haliną Składnik-Kozanecką, pomagała rannym polskim żołnierzom w szpitalu przynosząc im żywność, owoce. Harcerki podtrzymywały na duchu rannych i dostarczały im cywilnych ubrań, umożliwiając ucieczkę przed niemieckimi^[7].

5 maja 1940 Grażyna Kierszniewska została aresztowana w Zamościu przez gestapo jako zakładniczka wraz z ciotką Celiną Sztarejko z Kierszniewskich, żoną oficera Wojska Polskiego Stanisława Sztarejko i ich 17-letnią córką Danutą Sztarejko^[8][9].

Przez ponad 2 miesiące była uwięziona, przesłuchiwana i torturowana w więzieniu. Próbowano wydobyć od niej informacje o miejscu ukrycia jej ojca, członka polskiego ruchu oporu. Nie wydała go w śledztwie i na przesłuchaniach. Wytrzymała represje gestapo niemieckiego^[10].

7 lipca 1940 o godzinie 22 wywołano Grażynę z 46 innymi więźniami (w tym 5 kobiet) na korytarz niemieckiego więzienia w Zamościu. W nocy przed północą więźniów przewieziono do obozu gestapo Rotunda Zamojska gdzie torturowano ich do 4 rano. Potem rozpoczęto egzekucje. Więźniów ustawiono pod murem śmierci w Rotundzie Zamojskiej. Grażyna Kierszniewska próbowała dwukrotnie uciec. Dwaj gestapowcy jeszcze przed śmiercią połamali jej ręce i nogi. Trzeci z nich zastrzelił dziewczynę strzałem w tył głowy^[11].

Niemcy zamordowali wtedy też jej ciotkę Celinę Sztarejko z 17-letnią córką Danutą Sztarejko oraz innych więźniów.

W Celi Harcerzy w Rotundzie Zamojskiej Grażyna Kierszniewska wymieniona jest na tablicy razem z 35 innymi harcerzami zamojskimi, którzy zginęli podczas wojny. W celi znajdują się też tablice poświęcone: Grażynie Kierszniewskiej z inskrypcją „Odeszłaś od nas – wierna swej Ojczyźnie” oraz Celinie i Danucie Sztarejko, zamordowanym w obozie Rotunda razem z nią^[12][13].

Imię Grażyny Kierszniewskiej nosi jedna z ulic w Zamościu a także drużyny harcerskie na Zamojszczyźnie^[14][15].

W kościele św. Katarzyny w Zamościu, koło Rynku Wielkiego i w sąsiedztwie dawnej Akademii Zamojskiej, znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona 16-letniej Grażynie Kierszniewskiej^[16].

Losy harcerki Grażyny Kierszniewskiej opisał Zygmunt Wierzchowiak w książce Bohaterka Zamojszczyzny^[17].

PrzypisyE