Problem oczyszczanie języka. Ramzes XIII
A) Prus pracował w realiach współczesnych (koniec XIX wieku). Prus opisał organizację pracy ludzkiej, państwa, opisał spiski, podstępy, które widział w okupowanej Polsce. Opisał współczesnych ludzi, ich obłęd, apodyktyczność i działających w Polsce okupacyjnych instytucji, a także odsłonił mechanizmy intryg. Prus opisał mechanizmy walki politycznej, sprawowania władzy. Mechanizmy pedagogii społecznej powszechnej, mechanizmy działania różnych rodzajów umysłów. [1]
Opisał działania państw satrapich, znaczenia sterowania, roli wiedzy, nauki, instrumentalizmu, realizmu, kapłanów i religii w życiu społecznym. Odkrył elementy teorii neurocybernetyki, które doprowadziły młodego faraona do upadku. Prus korzystał z prac miłośników astronomii, egiptologów francuskich, wyrzuconych na margines w czasach rozbiorów podróżników i miłośników Egiptu, z prac Ignacego Żagiella, który pisał o Ramzesie XII (Prus opisał pogrzeb tego faraona).
Bolesław Prus wpadł na trop umysłu oceanicznego, który zjawia się zwykle dobrze po 50 roku życia, a w szczytowej postaci ok. 72 roku życia. Prus opisał kryzys państwa pod rządami młodego człowieka. Domeną młodości jest język codzienny.
Po śmierci ojca, następca, faraon Ramzes XIII, chce przywrócić świetność Egiptu, utemperować kastę kapłańską, a o jego przegranej decyduje zdaniowa koncepcja rozpoznania rzeczywistości, typowa dla Młodziaków, także dla menadżerów, prawników, lekarzy proceduralistów. Ramzes XIII odrzuca od siebie Umysł oceaniczny, którego nie rozumie, gdyż jest zbyt młody i który obala Młodziaka, a tron obejmuje Herhor i tak powstaje nowa dynastia…
Tajemnicze postacie w „Faraonie” ucieleśniają działanie teorii spiskowych.
„Faraon” to dzieło odsłaniające mechanizm działania państwa, roli arystokracji, religii, klasy duchowieństwa, przemian umysłu – od umysłu młodego po umysł doświadczonych mędrców w fazie cesarskiej (nauczyciele faraona). Wzorem języka gazety od r. 1989, ruszyła lawina ośmieszania „Faraona”, że nie wiadomo, czy żył powołany przez Prusa młodziak Ramzes (XII), że może Prus go wymyślił. Zarzut śmieszny. I że tzw. akcja u pisarza jest nierówna, że za dużo jest ideologii, polityki, spisków, bo jest w powieści sobowtór Ramzesa… A czy w w. XX nie mówiło się o sobowtórach Pawła VI, Breżniewa, o matrioszkach, np. Jaruzelski, Kiszczak. I że młody Ramzes jest analizą młodziaków, która jakoby zjawia się jakoby kosztem kompozycji, czyli sztywnego św. schematu, o jakim marzą ludzie codziennego języka. I że zbyt (?) wiele rzeczy Prus sfabularyzował (mówią pejoratywnie: zmyślił), albo że wiele nie zgadza się z ustaleniami … historyków. To jest właśnie konkretyzm młodych ludzi, młodej III RP. Zdaniem psychiatry-neurolog dr Krystyny Cholewianki-Kolon, Jana Trąbki i medyko-inżyniera Ryszarda Tadeusiewicza, oraz profesora medycyny Rudolfa Klimka, system kapitalistyczny społeczeństwo degeneruje, tzn. autyzuje. Autyzm polega na infantylizacji.
B) Dwudziestolatek, faraon Ramzes XIII, jest przedstawiony jako ofiara własnego młodego umysłu. Prus opisuje tu wszystkie cechy charakteru młodego człowieka. Można je nazwać zdaniowym, wyspowym rozpoznawaniem świata. Syn Ramzesa XII i królowej Nikotris to nie tyle nieokrzesany człowiek, ile konkretysta, zwolennik wojny z Asyrią. To premier korporacjonista, który przegrywa sam z sobą. Inteligentny, towarzyski, wrażliwy, ale zdaniowy, czyli korporacjonista - ktoś kto zarządza, rozumiejąc humanistykę tak, jak rozumie ją współczesny absolwent programów prawa, historii, ewentualnie medycyny (tzw. konkretyzm materialistyczny lub jawnie anty-Einsteinowski [2] materializm z dewocją).
Zaćmienie Słońca to metafora upadku powstania styczniowego. Faraona Ramzesa XIII zabija jego … sobowtór (nieprzypadkowo Grek Lykon… ). Oponenci faraona także kierują się dobrem ludu, interesem państwa, ale inaczej rozumieją cały język codzienny, wszystkie terminy. [3]
Wielu historyków jednak uważa, że ambitny racjonalistyczny Ramzes XII żył, ale to nie jest istotne dla powieści „Faraon”. Ramzes XIII, jako zbyt młody, o umyśle typowym dla młodych ludzi, zwanym ekstazą, został pokonany przez duchownych, lepiej znających, powiedzmy, cybernetykę społeczną. Przegrał tak, jak wszystkie młodziaki, których często odwrotną stroną ich własnej inteligencji ekstazy, tzw. wulkanicznej” jest w nich „jak się legalnie nakraść”. [4]
Istnieje mózg najstarszy, gadzi, impulsywny, nienasycony, jest mózgiem korporacyjnym:
przeciwny mózgowi najmłodszemu, nieprzypadkowo zwanemu potencjałem ludzkim. Mózg impulsywny, opisany w „Faraonie” Ramzesa XIII, powoli, ok. 30 r.ż., przestawia się, ewoluuje, można powiedzieć zanika. Mózg zwierzęcy, tzw. gadzi, cały czas działa, ale ok. 26 r.ż., czasami później, zjawia się już inna komponenta. - Tzw. „zagarnianie dla siebie i życie przyjemnostkami” jest ekspresją tego „młodego” mózgu. On jest oczywiście najstarszy w sensie ewolucji, ale dominuje umysł młodziaków, powtarza ewolucję, nawet chronologicznie zjawia się w młodości. Ta matryca młodziaków długo jeszcze działa, ale już powoli ustępuje.
Wielkie przemiany następują, gdy
1) człowiek w 30 r.ż. przekształca się – na mocy ewolucji antropologicznej, nazywanej ontogenzą, która determinuje czynnik rozwoju rodowego człowieka - w nowego człowieka i gdy
2) napotyka właśnie wtedy Ducha Dziejów. Są to już inni w praktyce ludzie.
Jeśli 3) do tego [do (2)] dochodzą nadzwyczajne zdolności, a daj Boże nawet geniusz, to - że tak powiem - naród ma gotowego polityka cesarza. To cesarstwo trwa.
Andrzej Wierciński: „Chciałbym dożyć 72 r.ż., ponieważ wtedy następuje przewrót w ludzkiej duszy, coś podobnego do przewrotu ok. 28 - 30 r.ż., wielkich odkrywców, ok. 30 r.ż.”
C) To nie oznacza, że w tym wieku zawsze następuje coś wielkiego. Należy tu myśleć o warunku koniecznym, ale nie dostatecznym. Generalnie młodzi 20-30-latkowie Niemcy torturowali w Auschwitz-Birkenau. [5] Polakom wiązano od r. 1940 ręce za plecami i wieszano na haku, esesmani, jak polskojęzyczny Gerhard Palitzsch lub funkcyjni (też więźniowie) bujali skazańcem, ofiara traciła przytomność. Zerwane ścięgna ramion. Mieczysław Albin: „Po tej strasznej godzinie odwiązano mnie, dostałem kopniaka /.../ Czułem, że w obojczykach mam wyłamane ręce, miałem bezwład”. Ryszard Dacko: „Na słupku wieszał nas SS-Scharführer Engelscha. Naprzeciw mnie wisiał np. więzień, który błagał jednego z esesmanów, aby go zdjął, esesman kopnął go i zabujał na haku.” Alojzy Borgiel: Nie udało mu się samodzielnie zjeść zupy. „Setki, a być może tysiące nieszczęśników”. „Kara słupka była dla nich równoznaczna z wyrokiem śmierci.”
Kościuszko w 27 r.ż., w okresie przekształcenia mózgu, napotkał Ducha Dziejów. – W 1792 r. nastąpiło oczywiste ujawnienie całego stylu myślowego arystokracji, odsłonięcie podłości „człowieka zysku”, człowieka korzyści, czyli rozbiór Polski. Powiemy dziś, w współczesnych kategoriach, że wyrósł wszechstronnie uzdolniony człowiek, który odmówił lukratywnym propozycjom tamecznego WSW. Bonaparte w wieku 28-29 wprost pisał, że nagle odczuł przestrojenie mózgu. To się zbliżało, aż po ustanowieniu Republiki Cisalpińskiej, za rok to się stało jasne. Taki Planck już nie pisze o takich rzeczach i zjawia się jego „Zasada zachowania energii”. P. A. M. Dirac rusza do pracy – zjawia się mechanika falowa, antymateria. Bohr czuje czuje te swoje kwanty. Kiedy się bada życiorysy wielkich ludzi to widać to przestrojenie mózgu. Einstein, Kopernik, Ciołkowski, Newton, Leibniz, Spinoza, gen.Bem, Schroedinger, de Broglie, B. Russell, wielcy filozofowie.
Powołany przez Prusa Ramzes (XII) wcale nie musi być postacią historyczną (choć jest to podobno pewne na 80 %), czyli Prus ma prawo taką postać wymyślić. Nie ma żadnej potrzeby, aby akcja u pisarza była jakaś inna niż właśnie ta jego akcja. To, co krytycy nazywają ideologią czy polityką, może być i świadczy o wielkich zdolnościach i o realizmie. O pasji deszyfrowania ludzkiego umysłu.
[1]E. Pieścikowski, „Bolesław Prus”, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985; Z. Szweykowski „Twórczość Bolesława Prusa”, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972; H. Markiewicz „Pozytywizm”, PWN, 2004.
[2]W naszej pracy w Pracowni Teorii Piękna, Twórczości i Rozwoju, niejednokrotnie można było spostrzec, że religijność einsteinowską reprezentował Kornel Morawiecki.
[3]Widać to nawet w „Faraonie” Jerzego Kawalerowicza, w roli Ramzesa XIII – Jerzy Zelnik.
[4]Zacytujmy neurologa Jerzego Vetulaniego: „trzeba się nażreć” - tak działa mózg młody: „jak najwięcej się nażreć”.
[5]Nina Majewska-Brown „Dwie twarze. Życie prywatne morderców z Auschwitz”, Bellona 2020; Irena Strzelecka, „Głosy Pamięci 4. Kary w KL Auschwitz”, Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu 2010.
