• To jego reakcja na oskarżenia o pochwalanie antysemityzmu i mowy nienawiści po tym, jak nie została skreślona z listy studentów Norweżka, która "zasłynęła" z oburzającego transparentu na marszu w Warszawie
• Rektor podkreśla, że tuż po zdarzeniu skierował sprawę do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Studentów i Doktorantów Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, a następnie podjął decyzję o zawieszeniu studentki
• "Kształcące się na naszej Uczelni studentki i studenci to przyszły personel medyczny, który ma obowiązek przedkładać zdrowie i życie każdego człowieka ponad wszystko. Na WUM nie ma miejsca na jakiekolwiek formy mowy nienawiści czy przemoc" — podkreśla Zbigniew Gaciong
• Więcej takich artykułów znajdziesz na stronie głównej Onetu

W sobotę, 21 października ulicami Warszawy przeszedł propalestyński marsz, podczas którego uczestnicy protestowali przeciw interwencji Izraela w Strefie Gazy. Protestujący przyszli na manifestację z wieloma flagami i kontrowersyjnymi transparentami. Przeczytać na nich można było m.in. "Stop ludobójstwu Palestyńczyków", "Wolna Palestyna" czy "To, co dzieje się w Palestynie, to jest ludobójstwo i masowe zniszczenie, i jesteśmy tego naocznymi świadkami na żywo".

Pojawiły się także antysemickie hasła. Jedna z kobiet trzymała transparent z napisem: "Keep the world clean" (z ang. utrzymajmy świat w czystości) oraz narysowanym obok koszem na śmieci, w którym była umieszczona flaga Izraela. W sieci pojawiło się nagranie udostępnione przez niezależny białoruski portal NEXTA, na którym kobieta niosąca wspomniany transparent tłumaczy się ze swoich działań. Jak sama się przedstawiła, jest studentką z Norwegii.

Internauci szybko zidentyfikowali kobietę. Okazało się, że studiuje na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Władze uczelni potwierdziły to w rozmowie z Onetem. Zaraz potem wydały oświadczenie w tej sprawie, pisząc m.in.: "Do naczelnych wartości wyznawanych przez Uniwersytet należy szacunek dla każdej osoby. Jednoznacznie potępiamy wszelkie przejawy nienawiści, w tym na tle narodowościowym i rasowym. Zaistniały incydent miał miejsce poza Warszawskim Uniwersytetem Medycznym. Władze Uczelni podjęły stosowne kroki przewidziane prawem".

Afera odbiła się szerokim echem w całej Polsce, ale także poza jej granicami. Sprawą zainteresowała się policja i prokuratura, która sprawdza, czy nie doszło do przestępstwa, a także Rzecznik Praw Obywatelskich. Z kolei studenci pochodzenia żydowskiego powiadomili władze WUM o "zaniepokojeniu i poczuciu zagrożenia w związku z istniejącymi nastrojami antysemickimi na uczelni". Poza tym wiele środowisk domagało się natychmiastowego usunięcia kobiety z listy studentów. Kiedy władze uczelni tego nie zrobiły, zarzucono im pochwalanie antysemityzmu i mowy nienawiści, a znany prawnik Lejb Fogelman domagał się ich dymisji.

Teraz głos w tej sprawie zabrał Zbigniew Gaciong, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Przesłał Onetowi specjalny list, w którym odnosi się do całej afery. "Ubolewam nad tym, że podano w wątpliwość naczelne wartości Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego — uczelni z ponad 200-letnią tradycją nauczania medycyny, nieprzerwanej nawet w czasie okupacji niemieckiej" — czytamy na wstępie.

Rektor wylicza, że WUM to dziś ponad 10 tys. studentów, 1 809 nauczycieli akademickich, w tym 186 tytularnych profesorów oraz wielu lekarzy pracujących w szpitalach, klinikach i przychodniach, a uczelnia kształci przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych, potrzebnych dla prawidłowego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. WUM to także czołowy ośrodek badawczy i centrum przeszczepów narządów w Polsce.

"Dzisiaj tym wszystkim osobom, które na co dzień leczą chorych i niosą pomoc, zarzuca się antysemityzm, propagowanie nazizmu, faszyzmu czy nawoływanie do mowy nienawiści. To bardzo szkodliwe kłamstwa dla nas wszystkich. Nasza społeczność akademicka jest głęboko poruszona kryzysem na Bliskim Wschodzie. Warszawski Uniwersytet Medyczny zdecydowanie potępia wszelkie przejawy terroryzmu i naruszania prawa międzynarodowego" — podkreśla Zbigniew Gaciong.

"Kształcące się na naszej Uczelni studentki i studenci to przyszły personel medyczny, który ma obowiązek przedkładać zdrowie i życie każdego człowieka ponad wszystko. Na WUM nie ma miejsca na jakiekolwiek formy mowy nienawiści czy przemoc. Do naczelnych wartości wyznawanych przez Uniwersytet należy przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, nieść pomoc chorym bez żadnych różnic, takich jak: rasa, religia, narodowość, poglądy polityczne, stan majątkowy i inne, mając na celu wyłącznie ich dobro i szacunek" — dodaje.

Rektor przypomina, że został publicznie oskarżony o lekceważenie sytuacji, bierność i postępowanie na szkodę uczelni. Jednocześnie zwraca uwagę, że całe zdarzenie miało miejsce poza jej murami, w sobotę, a więc w dzień wolny od zajęć. Już kilka godzin później policja została powiadomiona przez Uniwersytet o możliwości popełnienia przestępstwa, a w pierwszy dzień roboczy po incydencie, norweska studentka została wezwana w celu złożenia wyjaśnień do dziekanatu.

Studentka została zawieszona

"Na podstawie ustaleń w tym zakresie niezwłocznie podjąłem decyzję o skierowaniu sprawy do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Studentów i Doktorantów Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, a następnie również o zawieszeniu studentki. Wszyscy studenci WUM, którzy poczuli się dotknięci kryzysem na Bliskim Wschodzie, otrzymali informację o pomocy psychologicznej, w ramach Uniwersyteckiej Poradni Psychologicznej. Osoby potrzebujące takiej pomocy zostały poproszone o kontakt z dziekanatami" — wylicza Gaciong.

"Co więcej, staramy się zapewnić studentom elastyczność. Ci, którzy proszą o możliwość zmian w planie zajęć i zaliczeń w innym terminie, otrzymają taką możliwość. Także studenci, którzy zostaną wezwani, by służyć w izraelskich szpitalach, wojsku czy w służbach ratowniczych, będą mogli wystąpić o urlop dziekański. Wszystkim staramy się zapewnić wsparcie i zrozumienie. Ponadto upewniliśmy się, że kampus akademicki, strona internetowa WUM i uczelniane media społecznościowe były wolne od występowania sytuacji niebezpiecznych. Niemniej jednak zwracamy szczególną uwagę na zachowania studentów na naszych kampusach" — dodaje.

Rektor zaznacza, że uczelnia nie kontroluje i nie monitoruje prywatnych kont swoich studentów. Nie ma ani takiego prawa, ani obowiązku. Wszelkie informacje zewnętrzne na temat niewłaściwych lub wątpliwych działań komunikacyjnych są natomiast zgłaszane policji.

"Ponadto wydałem polecenie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Rzecznikowi Dyscyplinarnemu dla Studentów i Doktorantów WUM wobec czterech studentów, względem których przedstawiono informacje o tym, że umieścili w mediach społecznościowych treści wątpliwe prawnie. Działania te podejmowane są przeze mnie w trosce o to, aby w gronie studentów nie dopuszczać do mowy nienawiści" — zapewnia Zbigniew Gaciong.

Rektor zaprzecza, że ktoś sugerował studentom z Izraela odejście ze studiów

"Spotkałem się osobiście ze studentami z lzraela, którzy o takie spotkanie poprosili. Nie delegowałem nikogo do rozmów z nimi. Stanowczo zaprzeczam, żeby ktokolwiek z pracowników Uczelni dał studentom z Izraela do zrozumienia, że: "jak wam się tu nie podoba, to możecie zrezygnować ze studiów". Takie słowa nie padły" — podkreśla.

"Ponadto Uczelnia działa na podstawie polskiego prawa i chroni konstytucyjne wolności wszystkich osób. WUM jako uczelnia publiczna nie może podejmować swobodnych decyzji wobec członków swojej społeczności akademickiej bez przeprowadzenia postępowań i bez zachowywania praw wszystkich osób w nich uczestniczących. Przeciwnie, działania swobodne, impulsywne, bez dochowania wymagań proceduralnych, odczytane byłyby za zaprzeczenie wartościom deklarowanym przez naszą Uczelnię" — zaznacza w liście.

Rektor wylicza, że na WUM studiuje 774 studentów z 76 krajów świata. "Cieszymy się, że jesteśmy miejscem, do którego chcą przyjeżdżać młodzi, zdolni ludzie. WUM to wyjątkowa, tolerancyjna i wielokulturowa społeczność. Chcemy, aby tak pozostało. Uczelnia powinna być przestrzenią do wyrażania różnych punktów widzenia z poszanowaniem ludzkiej godności i wzajemnego szacunku" — podsumowuje Zbigniew Gaciong.

Reakcja prezydentów Dudy i Trzaskowskiego

Na takie skandaliczne hasła zareagował sam prezydent Andrzej Duda, który stanowczo je potępił. "My, Polacy, ze względu na pamięć o tych, którzy zostali zamordowani w czasie Holokaustu — nigdy nie możemy się zgodzić na jakiekolwiek przejawy antysemityzmu w żadnej formie i wszelkie jego oznaki budzą nasze głębokie oburzenie" — czytamy w oświadczeniu prezydenta.

'W Warszawie — mieście tak ciężko doświadczonym przez historię — nie może być miejsca na nienawiść i antysemityzm. Nie może być zgody na antysemickie transparenty. Każde takie zachowanie zasługuje na potępienie. Każdy, kto się ich dopuszcza, powinien ponieść konsekwencje prawne" — napisał z kolei na Twitterze Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy.

Norweżka tłumaczy się z antysemickiego transparentu

Na nagraniu udostępnionym w sieci przez niezależny białoruski portal Nexta, kobieta tłumaczy się ze swoich działań. — Jestem z Norwegii, ale studiuję tu, w Polsce. Przyszłam na marsz, żeby wspierać Palestyńczyków, upominać się o ich prawa. Mam nadzieję, że kiedyś Palestyna będzie wolna — zaczęła kobieta.

Wtedy reporter zwrócił uwagę na jej transparent. — Więc trzymasz transparent z napisem: "Utrzymajmy świat w czystości", jak wnioskuję od Żydów, tak? — pytał.

— Nie, nie Żydów. Wolność wyznania jest także ludzkim prawem, które wspieram. Ale nie popieramy (na marsz przyszła z koleżanką — red.) izraelskiego rządu i tego, co obecnie robią Palestyńczykom. A Żydzi? Kochamy wszystkich — stwierdziła Norweżka. Później starała się jeszcze raz zaznaczyć, że izraelska flaga w koszu na śmieci symbolizuje tamtejszy rząd, a nie ludność.

— Podstawą do działań Hamasu były ludobójstwo i 75-letnia opresja, których dopuszczał się Izrael. To, co zrobili z ludnością cywilną, jest niedopuszczalne, ale zgodnie z rezolucją ONZ to jest ich prawo do stanowienia się we własnej sprawie i wolności, kiedy ich kraj jest okupowany przez izraelski rząd przez tak wiele lat. (...) Oczywiście nie popieram mordowania cywilów, ale wspieram prawa Hamasu i Palestyny do stanowienia się we własnych sprawach — mówiła.

Wtedy reporter zapytał studentki, czy jej zdaniem "Izrael powinien istnieć". — Nie popieram powstania państwa Izrael w takiej formie, w jakiej miało to miejsce. Uznaję ich prawo do egzystencji, ale nie na palestyńskiej ziemi, którą okupują — odpowiedziała. Dopytywana o to, co powinni teraz zrobić, stwierdziła, że muszą "trzymać się planu ONZ".

Wtedy reporter zauważył, że z tym planem nie zgadza się sama Palestyna. Wtedy w dyskusję włączyła się stojąca obok kobieta z palestyńską flagą.— Nie jesteśmy tu, by dyskutować o polityce. Mówimy tu o prawach człowieka i zabijaniu cywilów, dzieci, niewinnych ludzi — stwierdziła.