Podejmując się tematyki powojennych losów polskich Żydów, należałoby w pierwszej kolejności zapoznać się z autodefinicją samego pojęcia „Żyd”, a co za tym idzie - ustaleniem, kogo konkretnie możemy za takowego uważać. Jeżeli w czasach nowożytnych, kiedy nie zdefiniowano jeszcze pojęcia narodowości oraz rasy, a ludzie identyfikowani byli głównie przez kryterium poddaństwa jakiemuś władcy czy też wyznania, za Żyda uważany był ten, kto utożsamiał się z tą daną grupą społeczną, dając temu wyraz postawą i zachowaniem. Publiczne odżegnanie się od żydostwa powodowało jednak, że dany człowiek przestawał być przez otoczenie uważany za przedstawiciela tej społeczności. Mimo to w latach późniejszych, te kryteria ulegały znacznej ewaluacji, aż do patologicznych przypadków XX wieku, kiedy to samoidentyfikacja przestała już mieć znaczenie, a o przynależności do narodu żydowskiego decydowały rzekome więzy krwi, czyli pochodzenie, a w wielu przypadkach nawet domniemane pochodzenie. Dla przykładu: według niemieckich ustaw norymberskich Żydem była ta osoba, której przynajmniej trzej dziadkowie należeli do gminy żydowskiej (jej własna ocena nie miała tu żadnego znaczenia). Obecnie najwłaściwszy wydaje się powrót do sytuacji, kiedy o klasyfikacji społecznej decydowała dobrowolna przynależność do określonej grupy etnicznej lub kulturowej. Jednak i dziś możemy zaobserwować przypadki tropienia domniemanej żydowskości i nawet pełna asymilacja nie zdejmuje z człowieka „piętna” bycia Żydem czy też żydowskiego pochodzenia.